تاثیر آموزش راهبردهای فراشناخت بر انعطاف‌پذیری شناختی و یادگیری آشکار و پنهان یک مهارت حرکتی ورزشی: مطالعه موردی پرتاب آزاد بسکتبال در دختران نوجوان

نویسندگان

1 رفتار حرکتی ، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 Ahar, Yarparvar Square, Pardis Alley 9

3 رفتار حرکتی ، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22089/spsyj.2025.18547.2606
چکیده

مقدمه: هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش راهبردهای فراشناخت بر انعطاف‌پذیری شناختی و یادگیری آشکار و پنهان مهارت حرکتی پرتاب آزاد بسکتبال در دختران نوجوان بود.روش پژوهش: این مطالعه از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون شامل دو گروه تجربی و دو گروه کنترل (آموزش فراشناخت/یادگیری آشکار و پنهان و بدون آموزش فراشناخت/یادگیری آشکار و پنهان) انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم با میانگین سنی 16.81 سال بود و ۶۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. مهارت پرتاب آزاد با آزمون زاچری و همکاران (۲۰۰۵) و انعطاف‌پذیری شناختی با پرسشنامه دنیس و وندورال (۲۰۱۰) ارزیابی شد. داده‌ها با تحلیل واریانس یک راهه و اندازه‌گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت و سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شدیافته ها: یافته‌ها نشان داد که آموزش راهبردهای فراشناخت باعث بهبود معنادار عملکرد پرتاب آزاد در مراحل اکتساب، یادداری و انتقال شد ( ۰٫۲0، ۰٫۲۴، ۰٫۲8η² = ) و همچنین انعطاف‌پذیری شناختی را افزایش داد( ۰٫۱۶η² = ) مقایسه بین گروه‌ها نشان داد که یادگیری پنهان همراه با آموزش فراشناخت نسبت به یادگیری آشکار، عملکرد بهتری در هر سه مرحله ارائه می‌دهد. همچنین، گروه‌های دریافت‌کننده آموزش فراشناخت نسبت به گروه‌های بدون آموزش، در انعطاف‌پذیری شناختی نتایج بالاتری داشتند.نتیجه گیری: ادغام آموزش راهبردهای فراشناختی در تمرین‌های ورزشی می‌تواند موجب افزایش عملکرد مهارت حرکتی و ارتقای انعطاف‌پذیری شناختی شود و ورزشکاران را قادر سازد فرآیندهای یادگیری خود را بهتر مدیریت کرده و شایستگی کلی خود را افزایش دهند.