تأثیر رفتاردرمانی عقلانی-هیجانی و تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمهای آنودال بر باورهای غیرمنطقی و عملکرد تحت فشار نوجوانان
نویسندگان
1 دانشکده علوم ورزشی، گروه رفتار حرکتی و روان شناس ورزش، دانشگاه اراک، اراک، ایران
2 گروه علوم رفتاری، شناختی و فناوری ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 گروه علوم رفتاری، شناختی و فناوری ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4 گروه علوم رفتاری، شناختی و فناوری ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،
5 گروه علوم رفتاری، شناختی و فناوری ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22089/spsyj.2025.18855.2635چکیده
هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر رفتاردرمانی عقلانی-هیجانی (REBT)، تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمهای آنودال (atDCS) و اثر تلفیقی آنها بر باورهای غیرمنطقی و عملکرد تحت فشار نوجوانان فوتبالیست انجام شد.مواد و روشها: این پژوهش نیمهتجربی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل انجام شد. ۶۰ فوتبالیست پسر (۱۶-۱۸ سال) به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهصورت تصادفی در چهار گروه ۱۵ نفره (REBT، tDCS، تلفیقی و کنترل/شام) قرار گرفتند. ابزارها شامل «فهرست باورهای غیرمنطقی» و «فرم نمرهگذاری عملکرد» بود. مداخلات REBT در ۸ جلسه ۴۵ دقیقهای و tDCS در ۸ جلسه ۱۵ دقیقهای (۲ میلیآمپر) هر پنج روز یکبار ارائه شد. دادهها با تحلیل واریانس عاملی مختلط و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند.یافتهها: نتایج نشان داد مداخله REBT (بهتنهایی و تلفیقی) بهطور معناداری باورهای غیرمنطقی را کاهش داد ($p < 0.05$)، اما تأثیر مستقیمی بر بهبود عملکرد تحت فشار نداشت ($p > 0.05$). در مقابل، tDCS تأثیر معناداری بر باورهای غیرمنطقی نداشت، اما توانست عملکرد تحت فشار مسابقه را بهطور معناداری افزایش دهد ($p < 0.05$). با این حال، ترکیب این دو روش منجر به ایجاد اثر همافزایی در متغیرهای پژوهش نشد.نتیجهگیری: REBT ابزاری کارآمد برای اصلاح باورهای غیرمنطقی است، در حالی که tDCS میتواند عملکرد در شرایط استرسزا را بهبود بخشد. با توجه به عدم همافزایی در حالت ترکیبی و محدودیتهای نمونه، تعمیم این نتایج به محیطهای رقابتی باید با احتیاط صورت گیرد.