فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اختلال IED یا اختلال انفجاری متناوب، نوعی اختلال کنترل تکانه به‌شمار می‌رود که از خصایص اصلی آن، پرخاشگری تکانشی است. یکی از مسائل روان‌شناسی جنایی، در رابطه با اختلال مزبور، مربوط به میزان و نحوۀ تأثیر آن در بروز رفتار مجرمانه از سوی بیمار است. به نحوی که مطابق داده‌های روان‌شناسی، ارتباط معناداری میان ابتلای فرد به اختلال انفجاری متناوب و ارتکاب جرائم خشن از سوی بیمار، به چشم می‌خورد. لذا یکی از مهم‌ترین مسائل در رابطه با این بیماران، مسئولیت جزایی آنان در قبال جرمی است که به‌واسطۀ اختلال روانی خویش مرتکب شده‌‌اند. با توجه به خلأ پژوهشی قابل ملاحظه در این مورد، پژوهش حاضر به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی با بررسی تطبیقی متون روان‌شناسی و متون حقوقی به تببین میزان تأثیر وضعیت خاص بیماران مبتلا به اختلال «IED» در مسئولیت جزایی آنان پرداخته است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که اولاً، پرخاشگری تکانشی در این اختلال اغلب عاملی برای بروز جرائم خشن از سوی بیمار به‌شمار می‌رود؛ ثانیاً، اختلال مزبور، ارادۀ فرد را هنگام ارتکاب جرم به نحو نسبی، سلب می‌کند؛ ثالثاً، سلب ارادۀ نسبی مجرم مبتلا به اختلال انفجاری متناوب، مسئولیت جزایی نقصان‌یافته در چارچوب مشخص و منطبق با موازین فقهی را اقتضا می‌کند؛ رابعاً، مجازات‌های تنبیهی در بیماران مبتلا به اختلال انفجاری متناوب با توجه به شرایط خاص این افراد، اغلب فاقد بازدارندگی به‌شمار می‌رود و وضعیت بیمار را وخیم‌تر می‌سازد؛ خامساً، در این قسم از مجرمان، اتخاذ رویکرد درمانی جهت ازبین بردن منشأ جرم و ممانعت از تکرار جرم بر رویکرد تنبیهی اولویت دارد.