نقصان معنا در خوانش نشانه‌معناشناختی شما که غریبه نیستید

نویسندگان

1 دانشگاه ولی عصر «عج»، رفسنجان، ایران

2 دانشگاه ولی‌عصر«عج»، رفسنجان، ایران

3 دانشگاه ولی‌عصر«عج»، رفسنجان، ایران

doi
10.22099/jill.2025.53980.1439
چکیده

گسترة مطالعات ادبیات داستانی، روز به روز با نگرش­ها و چشم­اندازهای نوین وسیع­تر می­شود؛ گویی هنر و قابلیّت داستان و گفتمانِ پر از شگفتی و رمز و رازِ آن را سرِ باز ایستادن نیست. آنچه در شما که غریبه نیستید (هوشنگ مرادی کرمانی، 1394) می­خوانیم زندگی­نامة خودنوشتی است از سرگذشت کودکی و نوجوانی نویسنده با لحنی صمیمانه و عمیق که خواننده در آن معنای بسیاری از گزاره­های متن را نه تابع ساختارهای اولیه و از پیش موجود، نه تحت سیطرة برنامة کنش­مدار و نشانه­معناشناسی روایی و القایی، بلکه در گسترة ارتباط کلامی و دو نظام هم­آیی و تصادف می­یابد. نوشتار حاضر در نظر دارد مجموع این دو نظام را با رویکرد توصیفی­- تحلیلی در اثر داستانی مزبور مطالعه کند. از همین رو، با تکیه بر آموزة «نقصان معنا»، و ذیل مطالعات و آرای پساساختارگرای «آلژیرداس ژولین گرمس»، نشانه­معناشناسی «شَوِشی و احساس­مدار» و رخدادهای «زیبایی­شناختی» آن را بررسی می­کند. برآیند جستار حاضر آن است که معنا در داستان­های امروزی تحت تأثیر زندگی و تجربة زیسته، مختصات نوینی یافته است. تاریخ و جغرافیای این مختصات نه در تقابل و برابری بین صورت و معنا، بلکه در هم­ارزی و توازی بین آن دو شکل می­گیرد. به همین دلیل، سیال، گریزان، پویا و لغزان است.