ابعاد مفهومی ماهیت آموزش کار و فناوری در برنامۀ درسی دورۀ ابتدایی: مروری نظام‌مند بر تحقیقات تجربی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، رشته علوم تربیتی، گرایش برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه علامه طباطبائی، ایران، تهران.

2 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی، دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی، ایران، تهران.

3 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی، دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی، ایران، تهران.

4 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی، دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی، ایران، تهران.

doi
10.22034/jei.2025.455015.2925
چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد مفهومی ماهیت آموزش کار و فناوری در برنامۀ درسی دورۀ ابتدایی بر   اساس مروری نظام‌مند بر تحقیقات تجربی بود. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش سنتزپژوهی با توجه به توالی پیشنهادی گاف نتایج حاصل از پژوهش‌های اولیه و پراکنده، به‌منظور یکپارچه‌سازی نتایج، گردآوری شده است. آموزش کار و فناوری در ادبیات آموزش در دوران کودکی، در سه پایگاه دادۀ اصلی خارجی 1) اسکوپوس؛ 2) جست‌وجویی مشترک در پایگاه دادۀ آموزش آنلاین و پایگاه‌های اطلاعات مرکز اطلاعات منابع آموزشی پرکوییست و اریک و 3) تحقیقات آموزشی کامل (ابسکو) و سه پایگاه داخلی مگیران، نورمگز و پایگاه برای مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (اس‌آی‌دی) ـ بین سال‌های 2۰10 تا 2023 برای مقالات خارجی و 1390 تا 1402 برای منابع داخلی ـ جست‌وجو شد. در کل 39 سند علمی (27 عنوان به زبان انگلیسی و 12 عنوان به زبان فارسی)، که همگی مقاله بودند، بررسی شده است.کدگذاری داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای قیاسی انجام شده است. نتایج نشان داد که مفاهیم مدنظر در   زمینۀ آموزش کار و فناوری در مطالعات را می‌توان در پنج حوزه و هستۀ کار و مهارت فناوری و اطلاعات (یادگیری برای آموختن، ارتباط، کارگروهی، حل مسئله و فناوری اطلاعات و ارتباطات) برای عناصر لازم آموزش کار و فناوری در برنامۀ درسی دورۀ ابتدایی دسته‌بندی کرد. پیامدهای مشترک این بررسی ادبیات، نیاز به دانش موضوعی فناوری پیشرفته را برای مربیان دوران کودکی نشان می‌دهد تا از مشارکت   دادن فعالیت‌های آموزش فناوری اطمینان داشته باشند و آن‌ها را قادر می‌سازد اهمیت گنجاندن ابعاد مختلف فناوری را تشخیص دهند و این دانش را در شیوه‌های آموزش دورۀ ابتدایی آشکار کنند.