فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف مقایسۀ اثربخشی آموزش کفایت اجتماعی و شایستگی اجتماعی ـ هیجانی بر استرس انتظارها و رفتارهای خودشکن تحصیلی دانش‌آموزان انجام شد. طرح پژوهش نیمه‌آزمایشی به شیوۀ پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ مراجعه‌کننده به مرکز مشاورۀ وابسته به سازمان آموزش‌وپرورش شهر گرگان در سال 1402 بودند. با روش نمونه‌گیری هدفمند، 45 نفر انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش پرسش‌نامه‌های استرس انتظارات تحصیلی آنگ و هوان (2006) و رفتارهای خودشکن تحصیلی کانینگهام (2007) بود. داده‌های پژوهش با تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی ال‌اس‌دی توسط از طریق اس‌پی‌اس‌اس نسخۀ 26 تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج نشان داد بین اثربخشی آموزش کفایت اجتماعی و شایستگی اجتماعی ـ هیجانی بر استرس انتظارات و رفتارهای خودشکن تحصیلی دانش‌آموزان تفاوت معنادار وجود دارد (05/0>P). همچنین آموزش شایستگی اجتماعی ـ هیجانی به‌نسبت کفایت اجتماعی بر کاهش استرس انتظارات و رفتارهای خودشکن تحصیلی تأثیر بیشتری دارد. نتایج حاکی از آن است که آموزش شایستگی اجتماعی ـ هیجانی با تغییر نگرش‌ها، ارزش‌هـا، رفتـار و ارتقای سطح عزت‌نفس و تعـاملات اجتمـاعی موجب کاهش استرس انتظارات و رفتارهای خودشکن تحصیلی دانش‌آموزان می‌شود. باور به توانمندی و شایستگی‌های اجتماعی و هیجانی و نیز نگرش دربارۀ رخدادها، پیش‌بینی‌کنندۀ خوبی برای مقاومت در برابر عوامل استرس‌زا و چالش‌ها در زمینه‌های تحصیلی است و مانع از کاهش عملکرد می‌شود و دانش‌آموز با بینش بیشتر به مقابلۀ مطلوب با استرس می‌پردازد.