فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به بررسی تأثیر پیش‌تیمار فراصوت (UAE) بر استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستاگزانتین از زائدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis) پرداخت. همچنین اثر نوع حلال (هگزان، اتانول و مخلوط هگزان/اتانول) و شرایط استخراج (زمان و توان امواج فراصوت) بر بازده استخراج، میزان آستاگزانتین، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و پایداری اکسایشی عصاره مورد ارزیابی قرار گرفت. نمونه‌ها تحت تیمار فراصوت در زمان‌های ۵ تا ۱۵ دقیقه و توان ۲۰ تا ۱۰۰ وات با استفاده از روش سطح پاسخ (RSM) بررسی شدند. استخراج لیپید با روش سوکسله و حلال‌های مختلف انجام شد. فعالیت آنتی‌اکسیدانی با آزمون DPPH و پایداری اکسایشی با شاخص‌های پراکسید (PV) و تیوباربیتوریک اسید (TBARS) سنجیده شد. تحلیل آماری نشان داد مدل درجه دوم طراحی مرکب مرکزی (CCD) قادر به پیش‌بینی بازده استخراج است. شرایط بهینه در زمان ۷ دقیقه و توان ۱۰۰ وات (چگالی توان: 5/2 وات/لیتر) به دست آمد. بالاترین بازده لیپید (33/0 گرم در ۱۰۰ گرم وزن خشک) و بیشترین غلظت آستاگزانتین (6۳/843 میکروگرم در ۱۰۰ گرم) با پیش‌تیمار فراصوت و مخلوط حلال هگزان/اتانول حاصل شد. این تیمار همچنین بالاترین فعالیت مهار رادیکال آزاد DPPH (۷۷ %) و کمترین شاخص‌های PV و TBARS را نشان داد. نتایج نشان داد پیش‌تیمار فراصوت همراه با حلال دوگانه هگزان/اتانول، بازده استخراج، غلظت آستاگزانتین و فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره را به‌طور معنی‌داری افزایش می‌دهد.