بررسی فعالیت آنتی اکسیدانی و ضدباکتریایی ترکیبات فیتوشیمیایی عصاره جلبک سبز زیگنما (Zygnema) از زیستگاه آبی شمال ایران
نویسندگان
1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه دانشگاه گیلان
3 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.48311/jfst.2026.119029.82464چکیده
ریزجلبکها بهدلیل تولید طیف گستردهای از متابولیتهای زیستفعال، بهعنوان منابع نویدبخش در توسعه ترکیبات دارویی و کشف آنتیبیوتیکهای طبیعی برای مقابله با مقاومت آنتیبیوتیکی شناخته میشوند. با این حال، علیرغم گزارشهای محدود از فعالیتهای زیستی ریزجلبکها، دادههای جامع و نظاممند درباره ترکیبات فیتوشیمیایی و فعالیتهای آنتیاکسیدانی و ضدباکتریایی جلبک سبز زیگنما، به ویژه در زیستگاههای طبیعی شمال ایران، همچنان ناکافی است. هدف از این مطالعه، بررسی فعالیت های آنتی-اکسیدانی با روش DPPH و ضد باکتریایی ترکیبات فیتوشیمیایی عصارة متانولی جلبک سبز زیگنما استخراجشده از زیستگاه آبی شمال ایران، بر دو گونه باکتری بیماریزا و شایع انسانی شامل Staphylococcus aureus (باکتری گرم مثبت) و Escherichia coli (باکتری گرم منفی) با روش انتشار در چاهک آگار بود. نتایج فیتوشیمیایی و آنالیز GC-MS نشان داد که عصاره متانولی جلبک زیگنما شامل ترکیبات هگزادکانوئیک اسید متیل استر ، متیل لینولنات، فیتول ، گاما سیتوسترول ، ایزوفوکوسترول و هم چنین ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی، کاروتنوئیدی، کلروفیلها و مشتقات لیپیدی با فعالیت آنتیاکسیدانی قوی (81 درصد) است. همچنین فعالیت ضدباکتریایی جلبک زیگنما در برابر باکتری-ها نشان داد که عصاره متانولی جلبک با حداکثر هاله عدم رشد 32 میلیمتر، بیشترین تأثیر مهار را در برابر باکتری S. aureus دارد، در حالی که هاله عدم رشد 23 میلیمتری در مورد باکتری E. coli مشاهده شد. در نتیجه عصاره متانولی جلبک سبز زیگنما به دلیل حضور ترکیبات زیستفعال مؤثر، دارای فعالیت-های آنتیاکسیدانی و آنتیباکتریال قابل توجهای بوده و می تواند بهعنوان یک عامل طبیعی چند هدفه با پتانسیل کاربرد در راهبردهای درمانی مطرح شود.