ارزشبخشی یادگیری مفهوم نظم مبتنیبر طراحی آموزشی حکمی (حکمتبنیان) برای تحقق انسان حکیم در دانشآموزان
نویسندگان
1 دانشیار گروه تکنولوژی آموزشی،دانشکده روانشناسی وعلوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. مدیر هسته پژوهشی بومی گرایی طراحی یادگیری و تولید رسانه های دیجیتال مبتنی بر فرهنگ ایرانی
2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبائی، معلم آموزشوپرورش زنجان
3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبائی، معلم آموزش و پرورش استان البرز
doi
10.22034/jei.2025.469661.2999چکیده
طراحی آموزشی حکمی در ارزشبخشی به مفاهیم برای خیرخواهی و شکلدهی به هویت انسانی کاربرد دارد. معلمان میتوانند با استفاده از آن، ارزشبخشی به مفاهیم و خیرخواهی در یادگیری هر مفهوم را طراحی و پیادهسازی کنند. یکی از ارزشهای انسانی، یادگیری مفهوم نظم است. در این پژوهش، طراحی آموزشی حکمی در کشف حقیقت یادگیری نظم برای خیرخواهی و خیر جمعی به کار گرفته شد. روش پژوهش، آمیختهٔ اکتشافی متوالی است. در مرحلهٔ کیفی از طراحی آموزشی حکمی و در مرحلهٔ کمی، روش شبهآزمایشی استفاده شد. بهعبارتی، پس از طراحی آموزشی حکمی، ارزشبخشی آن به مفهوم نظم، در دو گروه کنترل و آزمایش بهصورت تصادفی در ۸۰ نفر از دانشآموزان دختر ابتدایی شهر زنجان بررسی و از طرح پیشآزمون ـ پسآزمون استفاده شد. همچنین برای جمعآوری اطلاعات، از پرسشنامهای با ۲۳ گویه دربارهٔ ارزشبخشی رعایت نظم در اختیار هر دو گروه قرار گرفت. هر دو گروه از لحاظ محتوا، محیط و ابزار سنجش مشابهت داشته و مهمترین تفاوت آنها در نحوهٔ طراحی آموزشی برای رعایت نظم بود. متغیر یادگیری تعادل که با تأمل در منش، همافزایی در کنش، تعاون در بینش و متغیر یادگیری تعامل برای روشنگری با گویش و متغیر تعالی با نگارش سنجیده شد، از مؤلفههای یادگیری در طراحی آموزشی حکمی است. نمرههای افراد گروه آزمایش بهنسبت گروه کنترل، روند افزایشی را نمایش داد. تحلیل کوواریانس نشان میدهد که طراحی آموزشی حکمی در سطح معناداری کمتر از 0/05 بر ارزشبخشی درک حقیقت مفهوم نظم برای خیرخواهی و خیر جمعی دانشآموزان تأثیر دارد.
