اثربخشی داستان‌های اجتماعی مبتنی بر نظریه‌‌گری با شیوه‌ ویدئویی بر مهارت اجتماعی و پرخاشگری کودکان با اختلال طیف خودمانده

نویسندگان

1 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2025.554892.1997
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی داستان‌های اجتماعی مبتنی بر نظریه گری به شیوه ویدئویی بر مهارت‌های اجتماعی و پرخاشگری کودکان با اختلال طیف خودمانده بود. این پژوهش با روش شبه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان ۶ تا ۱۰ سال با اختلال طیف خودمانده مراجعه‌کننده به انجمن باران مهر رشت در سال ۱۴۰۲ بود. نمونه‌گیری به روش در دسترس انتخاب شد و ۲۰ کودک به صورت تصادفی در دو گروه ده نفری آزمایش و گواه جایدهی شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل نسخه سوم آزمون گارز، پرسشنامه نیمرخ مهارت‌های اجتماعی بیلینی (۲۰۰۶) و پرسشنامه پرخاشگری رابطه‌ای و آشکار شهیم (۱۳۸۵) بود. برنامه مداخله شامل ۱۲ جلسه داستان اجتماعی مبتنی بر نظریه گری به شیوه الگودهی ویدئویی طی ۶ هفته، در ۱۲ جلسه (هفته‌ای دو جلسه ۴۵ دقیقه‌ای) برای گروه آزمایش بود و گروه گواه  تا پایان پژوهش مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس تک‌متغیری و چندمتغیری و با نرم‌افزار 24 SPSS- تحلیل شد. نتایج نشان داد که که داستان‌های اجتماعی مبتنی بر نظریه گری به شیوه ویدیویی بر متغیر مهارت اجتماعی، و پرخاشگری تأثیرگذار است و میانگین نمرات پس‌آزمون در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه تغییر یافت؛ به این معنا که نمرات مهارت‌های اجتماعی فزایش و نمرات پرخاشگری نسبت به گروه گواه کاهش یافت. بنابراین، با توجه به نتایج به دست آمده، داستان‌های اجتماعی مبتنی بر نظریه گری به شیوه ویدئویی، یکی از راهبردهای دیداری متناسب با نیازهای فردی کودکان مبتلا به اختلال طیف خودمانده است و به آنها کمک می‌کند تا فرایند اجتماعی شدن و ارتباط با دیگران را فرا بگیرند.