تحلیل محتوای کتاب درسی ریاضی پایۀ نهم بر اساس استانداردهای محتوایی و فرایندی و زمینهمداربودن
نویسندگان
1 دبیر ریاضی آموزشوپرورش مازندران، کارشناسی ارشد آموزش ریاضی، دانشکدۀ علوم پایۀ دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
2 دکتری آموزش ریاضی، کارشناس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی
3 دانشیار گروه ریاضی، دانشکدۀ علوم پایۀ دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
doi
10.22034/jei.2024.457431.2936چکیده
هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کتاب ریاضی پایهٔ نهم، بر اساس تکالیف ارائهشده در آن، بود. این تحقیق از نوع توصیفی ـ پیمایشی است که برای انجام آن، از روش تحلیل محتوای کمّی استفاده شد. در این مطالعه، تکالیف کتاب ریاضی پایهٔ نهم، چاپ سال ۱۴۰۱-۱۴۰۲، بر اساس سه محور استانداردهای محتوایی، استانداردهای فرایندی و زمینهمداربودن بررسی شد. نتایج تحلیل بر اساس دو محور استانداردهای محتوایی و فرایندی، نشان داد که در تکالیف ارائهشده در این کتاب، به همهٔ استانداردهای محتوایی و فرایندی توجه شده است؛ البته میزان پرداختن به هریک از استانداردها در مقایسه با هم متفاوت بود. در بین استانداردهای محتوایی، بیشتر از همه به اعداد و عملیات و پس از آن، بهترتیب به جبر، هندسه، اندازهگیری و آمار و احتمال، و در بین استانداردهای فرایندی نیز بیشتر از همه، به استاندارد ارتباط و اتصال و پس از آن، بهترتیب به استدلال و اثبات، بازنماییها، گفتمان و حل مسئله توجه شده بود. تحلیل تکالیف بر اساس زمینهمداربودن یا نبودن مشخص کرد که حدود ۱۱ درصد از تکالیف، به زندگی واقعی مرتبط بوده که از این مقدار، حل مسائل عملی درصد بیشتری را بهنسبت مسائل موقعیت عملی به خود اختصاص داده بود. پیشنهاد این تحقیق، پرداختن متوازن به استانداردهای محتوایی و فرایندی و افزایش تعداد تکالیف زمینهمدار است.