فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف تدوین و ارزیابی اثربخشی بسته توانبخشی شناختی رایانه‌ای مبتنی بر بازی بر مهارت‌های خواندن و کارکردهای اجرایی (حافظه فعال، توجه، حل مسئله و بازداری پاسخ) دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی مبتلا به اختلال نارساخوانی انجام شد. این پژوهش با توجه به هدف کاربردی و شیوه اجرا به صورت آمیخته انجام گردید. در بخش کیفی، بسته توانبخشی شناختی رایانه‌ای شامل 27 بازی طراحی و اعتباریابی شد. جامعه آماری شامل متخصصان حوزه روانشناسی شناختی و اختلالات یادگیری بود که 5 نفر (1 روانشناس شناختی، 2 روانشناس اختلالات یادگیری و 2 آموزگار باتجربه) به صورت در دسترس انتخاب شدند. روایی محتوایی بسته با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته مورد ارزیابی قرار گرفت. در بخش کمی، از طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه استفاده شد. نمونه پژوهش شامل 30 دانش‌آموز نارساخوان (16 دختر و 14 پسر) بود که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 12 جلسه 30 دقیقه‌ای مداخله دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل آزمون خواندن و نارساخوانی (نما)، آزمون ان‌بک، آزمون IVA-2 و آزمون برج لندن بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار (SPSS) نسخه 25 در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفت. شاخص روایی محتوایی بسته 81/0 بود. نتایج نشان داد مداخله بر اکثر مؤلفه‌های خواندن شامل درک کلمات، حذف آوا، خواندن کلمات، معنی کلمات، قافیه، ناکلمات و شبه کلمات و نشانه حروف تأثیر معنادار داشت.(P<0/001) همچنین در سه مؤلفه کارکردهای اجرایی شامل بازداری پاسخ، توجه و حافظه فعال بهبود معنادار مشاهده شد (P<0/01). اندازه اثر در اکثر متغیرها بالای 20/0 بود. تفاوت معناداری در درک متن، قافیه نامیدن تصویر و حل مسئله مشاهده نشد. بسته توانبخشی شناختی رایانه‌ای مبتنی بر بازی در بهبود مهارت‌های خواندن و کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان نارساخوان مؤثر است و می‌تواند مبنایی برای طراحی برنامه‌های توانبخشی جامع‌تر در مدارس فراهم آورد.