بررسی کتابهای علوم تجربی دورۀ دبستان از منظر مؤلفههای سواد سلامت روان
نویسندگان
1 استادیار، گروه سلامت و تربیتبدنی، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه شیمی، دفتر تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطۀ نظری، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران
doi
10.22034/jei.2024.452967.2917چکیده
بحرانهای قرن ۲۱ سلامت روان افراد، بهویژه دانشآموزان را بهصورت جدی تهدید میکند و اتخاذ راهکارهای مختلف برای ارتقای سواد سلامت روان آنان ضروری مینماید. هدف پژوهش حاضر، بررسی میزان توجه کتابهای درسی علوم تجربی دورۀ دبستان به مؤلفههای سواد سلامت روان بود. این کتابها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی جهتدار تحلیل شدند. متن کتابها به نرمافزار مکسکیودا وارد شد و با استفاده از ابزاری متشکل از چهار مؤلفۀ سواد سلامت روان، یعنی «کسب و ارتقای سلامت روان»، «درک اختلالات شایع روان»، «پرهیز از انگزدن» و «ارائه و جلب حمایت»، بهصورت قیاسی و استقرایی کدگذاری شدند. جامعۀ آماری و نمونه برابر و صفحه واحد تحلیل بود.یافتهها نشان داد از مجموع ۶۷۲ صفحه کتاب، در ۲۴۹ صفحه به مؤلفههای سواد سلامت روان توجه شده است. از میان چهار مؤلفۀ «سواد سلامت روان»، مؤلفۀ «کسب و ارتقای سلامت روان» با ۱۸۶ فراوانی (۷۰/٪۷۴) پرتکرارترین مؤلفه بود که البته در میان خردهمؤلفههای مختلف آن، به خردهمؤلفههای «پرهیز از مصرف الکل و دخانیات» و «شناخت تغییرات عملکرد مغز» در هیچیک از کتابها توجهی نشده بود. به دو مؤلفۀ «درک اختلالات شایع روان» و «پرهیز از انگزدن» نیز در هیچ صفحهای توجه نشده بود. کتابهای درسی علوم تجربی بهدلیل قرابت آن با موضوع سلامت، سواد سلامت روان دانشآموزان را افزایش میدهند. پیشنهاد میشود مؤلفان این کتابها در کنار متخصصان سلامت روان، به تلفیق مؤلفههای سواد سلامت در کتابها اقدام کنند.
