هویت یهودی در روایت سازی جنگ اوکراین-روسیه: تحلیل گفتمان انتقادی سخنرانی های رئیس جمهور اوکراین
نویسندگان
1 هیات علمی دانشگاه تهران-دانشکده مطالعات جهان
2 گروه مطالعات غرب آسیا و شمال آفریقا-دانشکده مطالعات جهان -دانشگاه تهران
doi
10.22034/jcsc.2024.2022179.2728چکیده
جنگ اوکراین-روسیه به عنوان یکی از ملموسترین ابرازهای ظهور روسیه به عنوان رقیب جدی آمریکا در نظام بینالملل، مطرح است. ورای جنبه ژئواستراتژیک این منازعه، مواجه رسانهای منحصر به فرد زلنسکی رئیس جمهور اوکراین با این موضوع مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر به دنبال تحلیل استفاده زلنسکی از هویت و تاریخ یهودی – با توجه به تصویر تثبیتشده یهودیِ مظلوم در نزد افکار عمومی جهانی - برای برساخت خود و دیگری و تثبیت روایت مدنظر خود از جنگ اوکراین-روسیه برای مخاطب داخلی و بینالمللی است. تحلیل گفتمان انتقادی (تگفا) سخنرانیهای زلنسکی در بازه زمانی مارس 2022 تا ژوئیه 2023 نشان دهنده به کارگیری راهبردها و ابزارهای گفتمانی چون مربع ایدئولوژیک وندایک، قیاس و استعاره تاریخی و داستانگویی جهت همراه کردن مخاطب با خود و جلب کمکهای مالی و تسلیحاتی است. در این قطبیسازی گفتمانی، مکررا از استعارات تاریخی یهودی برای انتقال مفهوم ضرورت ایستادن کشورهای غربی در کنار اوکراین و همچنین عزم و توان بالقوه اوکراین برای شکست روسیه به عنوان تجلی شر و دشمن دنیای آزاد استفاده شده است. تکرار چنین قیاسهایی، کاربرد اغراق و داستانگویی و ذکر تفصیلی جزییات، به نوعی به استفاده ابزاری از تاریخ یهود انجامیده است، و درنتیجه گفتمان زلنسکی فراتر از بلاغت اقناع پیش رفته و بیشتر به دستکاری ذهنی شباهت پیدا کرده است.
