ارائۀ مدل مدیریت مدارس یادگیرنده در مدارس دولتی شهر تهران

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران

2 دکترای مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غرب،تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران

doi
10.22034/jei.2025.437229.2849
چکیده

مدارس دولتی در ایران با توجه به ویژگی‌های ساختاری و مدیریتی خود، که متأثر از ساختار متمرکز مدیریت آن است، با اصول سازمان یادگیرنده فاصله دارند؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر، ارائۀ مدل مدیریت مدارس یادگیرنده در مدارس دولتی شهر تهران است. رویکرد پژوهش کیفی و کمّی است. در بخش کیفی، از طریق نمونه‌گیری هدفمند با 22 نفر از خبرگان وزارت آموزش‌وپرورش و مدارس شهر تهران تا دستیابی به اشباع نظری مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته انجام شد و در بخش کمّی نیز از طریق نمونه‌گیری در دسترس، 351 پرسش‌نامه بین مدیران مدارس دولتی شهر تهران توزیع شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در بخش کیفی، برای اکتشاف مدل مدیریت مدارس یادگیرنده با استفاده از تئوری داده‌بنیاد از طریق نرم‌افزار مکس‌کیودا و در بخش کمّی، برای آزمون مدل ارائه‌شده با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری از طریق نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس انجام شد. در بخش کیفی پس از انجام مصاحبه‌های کیفی و کدگذاری‌ها، عوامل علّی، زمینه‌ای، مداخله‌ای، راهبردها و پیامدهای مدیریت مدارس یادگیرنده مشخص شد. در بخش کمّی نیز نتایج مبیّن معنا‌داری مدل‌های اندازه‌گیری و معادلات ساختاری بود که درنهایت مدل مدیریت مدارس یادگیرنده با 6 بعد اصلی و 17 مقوله فرعی و 221 شاخص تأیید شد. مدیران وزارت آموزش‌وپرورش و تمامی ذی‌نفعان مدارس با توجه به عوامل علّی و شرایط زمینه‌ای و مداخله‌ای و اتخاذ راهبرد‌هایی در زمینۀ توانمندسازی منابع انسانی، توسعۀ مدیریت دانش و یادگیری، یادگیری تیمی و مشارکتی، شبکۀ ارتباطات یادگیری و مدرسۀ خودارزیاب، مسئول و پاسخ‌گو از مزایای مدیریت مدارس یادگیرنده بهره‌مند خواهند شد.