مقایسه‌ اثربخشی سیستم ارتباط مبادله‌ تصویر و آموزش گفتار بر رشد مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی کودکان طیف خودمانده بدون کلام

نویسندگان

1 استاد گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکترای تخصصی روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2025.476516.1960
چکیده

اختلال طیف خودمانده مهارت­های ارتباطی و ­اجتماعی را به­شدت مختل می­کند. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تأثیر دو مداخله سیستم ارتباط مبادله­ تصویر (پکس) و آموزش گفتار بر رشد مهارت­های ارتباطی و اجتماعی کودکان خودمانده بدون کلام و بررسی میزان تأثیر این دو روش با یکدیگر بود. این پژوهش یک پژوهش کاربردی است که به‌صورت نیمه ­آزمایشی به اجرا درآمد. جامعه­ هدف کودکان خودمانده بدون کلام سطح سه بودند که 12 کودک (سه دختر و نه پسر) انتخاب و به ‌صورت تصادفی در دو گروه شش نفر قرار داده شدند؛ از طرح پیش­آزمون - پس­آزمون بدون گروه­ گواه استفاده شد؛ همچنین از مقیاس ارزیابی خودمانده گیلیام (GARS-3) به‌عنوان ابزار سنجش استفاده شد؛ مداخلات پکس و آموزش گفتار در 18 جلسه به اجرا درآمد، داده­ها با استفاده از کوواریانس تک‌متغیره و چندمتغیره تحلیل شد. آزمون تی وابسته نشان داد که؛ نمرات شرکت­کنندگان در گروه پکس و آموزش گفتار به طور معنی­داری کاهش‌یافته است (05/0> P) که نشان از تأثیر مداخلات بر رشد مهارت­های ارتباطی و اجتماعی گروه هدف دارد. در پایان تأثیر دو مداخله­ پکس و آموزش گفتار باهم مقایسه شد، که نتایج نشان داد بین دو گروه در میزان نمرات تفاوت معنی‌دار وجود دارد (05/0> P). نتایج پژوهش نشان داد که هر دو مداخله­ پکس و آموزش گفتار بر روی رشد مهارت­های ارتباطی و اجتماعی مؤثر هستند؛ امّا تأثیر پکس بیشتر و معنی‌دارتر است.