تحلیل افتراقی اختلال نارسایی توجه/ فزون‌کنشی و ناتوانی‌های یادگیری خاص برمبنای نمرات ترکیبی شناختی هوش‌آزمای استنفورد- بینه (نسخه پنجم)

نویسندگان

1 گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2025.551611.1991
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی کارآمدی نمرات ترکیبی شناختی هوش‌آزمای استنفورد- بینه (نسخه پنجم) در تمایزگذاری میان کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون‌کنشی، کودکان با ناتوانی‌های یادگیری خاص و کودکان عادی انجام شد. روش این پژوهش از نوع علی- مقایسه‌ای بود. جامعه آماری شامل کودکان 7 تا 12 ساله شهر تهران بود که از این جامعه، ۷۵ شرکت‌کننده (۴۳ پسر و ۳۲ دختر) در سه گروه ۲۵ نفری شامل کودکان دچار اختلال نارسایی توجه/ فزون‌کنشی، کودکان با ناتوانی‌های یادگیری خاص و کودکان عادی به روش هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل هوش‌آزمای استنفورد- بینه (نسخه پنجم)، آزمون عملکرد یکپارچه دیداری و شنیداری- ویرایش دوم (IVA-2)، سیاهه رفتاری کودک (CBCL) بودند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-26 و با روش تحلیل واریانس چندمتغیره و تحلیل تمییز تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که میانگین نمرات ترکیبی شناختی هوش‌آزمای استنفورد- بینه در برخی حوزه‌ها بین گروه‌ها تفاوت معنادار دارد و این نمرات می‌توانند در تفکیک میان کودکان عادی و کودکان دچار اختلال (اختلال نارسایی توجه/ فزون‌کنشی و ناتوانی‌های یادگیری خاص) و همچنین تمایز میان اختلال نارسایی توجه/ فزون‌کنشی و ناتوانی‌های یادگیری خاص مؤثر باشند. بر اساس نتایج حاصل، استفاده از نمرات ترکیبی شناختی هوش‌آزمای استنفود- بینه (نسخه پنجم) در کنار سایر ابزارهای تشخیصی و ارزیابی‌های بالینی می‌تواند موجب افزایش دقت شناسایی و تشخیص افتراقی میان اختلال نارسایی توجه/ فزون‌کنشی، ناتوانی‌های یادگیری خاص شود.