ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ارزیابی خودتنظیمی کودکان: شواهدی از کودکان با و بدون مشکلات هیجانی رفتاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، گروه کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2025.538417.1975
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی مقیاس ارزیابی خودتنظیمی کودکان بود. مطالعه حاضر از نوع مقطعی و اعتبارسنجی بود که در شهر اصفهان انجام پذیرفت. جامعه آماری در این پژوهش شامل تمامی کودکان سنین 3 تا 6 ساله مراکز پیش دبستانی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از بین این افراد 330 کودک (300 کودک بدون مشکلات هیجانی رفتاری و 30 کودک با مشکلات هیجانی رفتاری) به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل مقیاس 12 سؤالی ارزیابی خودتنظیمی کودکان بود که توسط مربیان پیش دبستانی تکمیل شد. روایی مقیاس با استفاده از روایی محتوایی، صوری، عاملی اکتشافی، تأییدی و تحلیل مواد و پایایی مقیاس نیز با استفاده روش‌های همسانی درونی و پایایی تنصیفی مورد بررسی‌ قرار گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و AMOS نسخه 26 صورت گرفت. نتایج تحلیل اکتشافی گویای یک عامل کلی با ارزش ویژه بالاتر از 1 است که این 781/71 درصد از واریانس مقیاس را تبیین می‌کند. یافته‌های حاصل از تحلیل تاییدی نیز به‌خوبی از الگوی 12 سؤالی یک عاملی حمایت می‌کند. همچنین، ضریب تنصیفی برای نیمه اول داده‌ها (6 سؤال) برابر با 932/0 و برای نیمه دوم داده‌ها (6 سؤال) برابر با 926/0 و همبستگی دونیمه 931/0 بود. این یافته‌ها حاکی از همسانی درونی مطلوب برای ارزیابی خودتنظیمی کودکان است. نتایج آلفای کرونباخ برای کل مقیاس 965/0 بود. طبق نتایج تحلیل عاملی تأییدی تمام شاخص‌های 76/0PNFI=، 465/0CMIN/DF=، 01/0RMSEA=، 99/0IFI=، 99/0CFI= و 98/0 GFI=تائید کننده برازش مدل تک عاملی بودند. علاوه بر این، مقایسه خود تنظیمی کودکان با و بدون مشکلات هیجانی رفتاری نشان داد که میزان خود تنظیمی در کودکان بدون مشکلات هیجانی رفتاری بیش از کودکان با مشکلات هیجانی رفتاری می باشد. در مجموع، نتایج نشان داد که نسخه فارسی مقیاس ارزیابی خودتنظیمی کودکان از روایی و پایایی لازم برخوردار است و می‌توان از آن به‌عنوان ابزاری مطلوب جهت ارزیابی خودتنظیمی کودکان استفاده نمود.