مقایسه اثربخشی برنامه آموزشی دیداری-حرکتی الکترونیکی و توان‌بخشی شناختی تکلیف محور بر حافظه فعال دیداری-فضایی کودکان مبتلا به اختلال طیف خودمانده

نویسندگان

1 استاد، گروه مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه روان‎شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه روان‎شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2025.537930.1974
چکیده

این پژوهش با هدف تعیین مقایسه اثربخشی برنامه آموزشی دیداری - حرکتی الکترونیکی با توان‌بخشی شناختی تکلیف‌محور بر حافظه فعال دیداری - فضایی کودکان  مبتلا به اختلال طیف خودمانده انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل به همراه یک دوره آزمون پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری مطالعه حاضر، شامل کودکان مبتلا به اختلال طیف خودمانده بود که چهل و پنج نفر از آن‌ها به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی 15 نفر از کودکان مبتلا به اختلال طیف خودمانده در گروه برنامه آموزشی دیداری – حرکتی و 15 نفر از آن‌ها در گروه توان‌بخشی شناختی تکلیف‌محور و 15 نفر از آن‌ها در گروه گواه جایگزین شدند. در این پژوهش، برای جمع‌آوری داده‌ها، از آزمون ان بک استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی  بونفرونی برای تحلیل داده‌ها از طریق نرم‌افزار 23 SPSS استفاده شد. مقادیر احتمال کمتر از ۰۵/۰ از نظر آماری معنادار در نظر گرفته شد. نتایج پژوهش نشان داد که بین سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری در حافظه فعال دیداری- فضایی در گروه‌های آزمایش و گواه تفاوت معنادار وجود دارد (001/0P<). علاوه بر این، نتایج پژوهش بیانگر آن بود که بین دو گروه آزمایش و گواه در حافظه فعال دیداری- فضایی تفاوت معناداری وجود دارد (01/0P<). نتایج مقایسه میزان اثربخشی دو مداخله بر حافظه فعال دیداری - فضایی نشان داد که توان‌بخشی شناختی تکلیف‌محور مؤثرتر از برنامه آموزشی دیداری- حرکتی الکترونیکی است (001/0P<). بر اساس یافته‌های بدست آمده می‌توان گفت توان‌بخشی شناختی تکلیف‌محور و برنامه آموزشی دیداری- حرکتی الکترونیکی در بهبود حافظه فعال دیداری- فضایی کودکان مبتلا به اختلال طیف خودمانده تأثیر دارند.