فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهسابقه و هدف : در بره‌های پرواری اسیدوز سبب کاهش ماده خشک مصرفی و عملکرد رشد خواهد شد. بافرهای افزودنی به خوراک یکی از ابزارهای کنترل اسیدیته شکمبه به ویژه در بره‌های پرواری و دام های پرتولید می باشد. هدف از این مطالعه بررسی اثر سه نوع مکمل بافری بر عملکرد رشد و خوراک مصرفی، تخمیر شکمبه، اسیدیته شکمبه، جمعیت پروتوزوآ و فراسنجه‌های خونی در بره‌های پرواری با جیره 70 درصد کنسانتره بود. مواد و روش‌ها: این آزمایش با استفاده از ۱۸ رأس بره پرواری نژاد مهربان (۱ ±۲۹ کیلو گرم،3 ماهه) در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با سه گروه و شش تکرار در یک دوره ۷۵ روزه اجرا شد. گروه‌های آزمایشی شامل: گروه شاهد (بافر سدیم بی‌کربنات)، گروه رومینوبافر (ترکیبی سنتز شده: بیکربنات سدیم، بنتونیت سدیم، اکسید منیزیم، انیسون، سیر و رزماری) و گروه بافر تجاری بهدام رشد خراسان بود. صفات مورد مطالعه در دام زنده عملکرد رشد (وزن اولیه، وزن آخر دوره، افزایش وزن روزانه، ضریب تبدیل و ماده خشک مصرفی)، تخمیر شکمبه (pH، نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب فرارکل)، جمعیت پروتوزآیی و فراسنجه‌های خونی (بیوشیمیایی و آنزیم‌های خونی) بره‌های پرواری بررسی شد. همچنین به روش برون‌تنی فراسنجه‌های تولید گاز و گوارش‌پذیری آزمایشگاهی نیز مطالعه شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد سه نوع مکمل بافری از لحاظ میانگین افزایش وزن روزانه و مصرف ماده خشک بره‌های پرواری با یکدیگر تفاوت معنی‌داری نداشتند (5/0P>). شاخص اسیدیته شکمبه، نیتروژن آمونیاکی و اسیدهای چرب فرار کل در سه نوع بافری در دو دوره روز 30 و 60 ثابت و بدون تغییر بود (5/0P>). قابلیت هضم برون‌تنی و گاز کل تولیدی گروه دوم (مکمل بافری رومینو بافری) نسبت به دو گروه دیگر کاهش معنی‌داری نشان داد (5/0P<). در حالی که دام‌های مصرف کننده بافرتجاری بهدام رشد مشابه گروه شاهد بود. جمعیت پروتوزوآیی در هر دو تیمار رومینوبافر و بهدام رشد نسبت به گروه شاهد کاهش داشت (05/0>P). جمعیت کل پروتوزآ در بره‌های مصرف کننده بافر بهدام رشد نسبت به دو گروه دیگر نیز کاهش معنی‌داری نشان داده است (05/0>P). بره‌های مصرف کننده بافر بهدام رشد در مقایسه با بره‌های دو گروه دیگر، غلظت گلوکز خون کمتری داشتند و غلظت تری‌گلیسیرید خون در دام‌های مصرف کننده رومینو بافری نسبت به گروه شاهد (بی کربنات سدیم) کاهش یافتند (05/0>P). آنزیم‌های آلانین ترانسفراز هر دو گروه رومینو بافر و بهدام رشد نسبت گروه شاهد (بی‌کرینات سدیم) افزایش ولی آسپارتات آمینو ترانسفراز در گروه تیمار رومینوبافری نسبت به دو گروه دیگر کاهش نشان داد(05/0> P) . نتیجه‌گیری: استفاده از این بافرها در جیره پرواری با افزایش کنسانتره تا سطح 70 درصد جیره، سبب کنترل و جلوگیری از کاهش اسیدیته شکمبه کمتر از شش شد. با توجه رشد روزانه و رشد کل مشابه هر سه گروه بره؛ با لحاظ کردن قیمت هر کیلوگرم بافری؛ استفاده از بافری که قیمت مناسب تری دارد، توصیه می‌شود. واژه‌های کلیدی: اسیدهای چرب فرار، بافر، بره پرواری، عملکرد رشد، نیتروژن آمونیاکی.