شناسایی مؤلفه‌های مؤثر در بالندگی نظام آموزش و پرورش از دیدگاه صاحب‌نظران

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22034/jei.2024.406581.2701
چکیده

هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌های مؤثر در بالندگی نظام آموزش و پرورش از دیدگاه صاحب‌نظران بود که با رویکرد کیفی و روش مطالعۀ موردی انجام‌ شد. جامعۀ آماری پژوهش صاحب‌نظران حوزۀ بالندگی و مدیران ارشد آموزش و پرورش استان سمنان در سال 1402 بودند که 20 نفر، طبق اصل اشباع نظری با روش نمونه‌گیری هدفمند، انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته و بررسی اسناد موجود در این زمینه بود. داده‌ها با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. نتیجۀ تحلیل داده‌ها به شناسایی 323 مضمون پایه، 63 مضمون سازمان‌دهندۀ یک و 15 مضمون سازمان‌دهندۀ دو در زمینۀ بالندگی نظام آموزش و پرورش منجر شد. این مضامین در قالب چهار مضمون فراگیر بالندگی در سطح وزارت آموزش و پرورش با چهار مضمون سازمان‌دهنده (سیاست‌گذاری و راهبری، مدیریت منابع انسانی، وضعیت اقتصادی و ساختار سازمانی)؛ بالندگی در سطح ادارات کل آموزش و پروش با سه مضمون سازمان‌دهنده (رهبری، مراکز بالندگی، نیروی ستادی و کارشناسان)؛ بالندگی مدرسه با چهار مضمون سازمان‌دهنده (بالندگی فردی، بالندگی حرفه‌ای، سازمانی و سواد مدیران و معلمان) و بالندگی برنامۀ درسی با چهار مضمون سازمان‌دهنده (برنامۀ درسی مهارت‌محور، برنامۀ درسی آینده‌پژوهانه، برنامۀ درسی مبتنی‌بر حقوق شهروندی، برنامۀ درسی مبتنی‌بر تربیت شهروند جهانی) طبقه‌بندی شدند. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش بازخورد مشارکت‌کننده اعتباریابی شدند و روایی داده‌ها با استفاده از معیار کیفیت (موثق‌بودن) سنجیده و تأیید شد. با استفاده از یافته‌های پژوهش، الگویی برای بالندگی نظام آموزش و پرورش ارائه شد. امید می‌رود نظام آموزش و پرورش با حرکت به‌سوی این الگو، با دیدن یک کل منسجم، در راستای استقرار مطلوب و استمرار بالندگی در سطح وزارت، ادارات کل، مدرسه و برنامۀ درسی تغییرات اساسی ایجاد کند.