ارائۀ چهارچوب مفهومی اشاعۀ برنامۀ درسی در نظام آموزش‌وپرورش عمومی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌‌ریزی درسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، ایران

2 استاد گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، ایران.

3 استاد گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، ایران

4 دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، ایران

doi
10.22034/jei.2024.385339.2578
چکیده

هدف از این پژوهش ارائۀ چهارچوب مفهومی اشاعۀ برنامۀ درسی در آموزش‌وپرورش عمومی است. پژوهش از نوع کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی انجام شد. داده‌ها ازطریق بررسی اسناد و منابع علمی، مرتبط با موضع پژوهش در دو دهۀ گذشته (2000 تا 2023) گردآوری شده است. بدین‌منظور، کلیدواژه‌های مرتبط با موضوع در پایگاه‌های معتبر علمی جست‌وجو شدند و درنهایت 49 منبع (35 خارجی و 14 داخلی) برای تحلیل نهایی انتخاب شد. منابع و پژوهش‌های انتخاب‌شده در نرم‌افزار اطلس تی آی  سازمان‌دهی و با روش تحلیل محتوای مقوله‌ای و با واحد تحلیل مضامین تجزیه‌وتحلیل شدند و بخش‌های کلیدی هر متن، انتخاب و نشانه‌گذاری شد. پس از بررسی و تحلیل محتوای منابع، به روش کدگذاری، چهارچوب مفهومی اشاعۀ برنامۀ درسی شامل 7 بعد، مشتمل بر 27 مؤلفه، استخراج شد. ابعاد چهارچوب مفهومی اشاعۀ برنامۀ درسی، شامل ماهیت اشاعه، عناصر اشاعه، فرایند آگاه‌سازی و ترغیب ذی‌نفعان، رویکردهای اشاعه، ذی‌نفعان برنامۀ درسی (عاملان تغییر)، فعالیت‌های اشاعه و عوامل مؤثر در آن است که از تعامل چندجانبۀ این مؤلفه‌ها، چهارچوب چندبعدی اشاعۀ برنامۀ درسی کشف و ارائه شد.