فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چچکیدهسابقه و هدف: با توجه به اهمیت اقتصادی و تغذیه‌ای منابع جایگزین غلات در جیره گاوهای شیرده، این مطالعه با هدف تأثیر جایگزینی دانه جو با خوراک گلوتن ذرت و تفاله چغندرقند (به‌صورت تیمارهای تکی و ترکیبی) بر مصرف خوراک، قابلیت هضم مواد مغذی، تولید و ترکیبات شیر و وضعیت بدنی گاوهای شیرده پرتولید هلشتاین انجام شد. در حالی‌که تحقیقات قبلی عمدتاً به ارزیابی هر یک از این منابع فرعی به‌صورت جداگانه پرداخته‌اند، این پژوهش به بررسی اثرات ترکیبی این دو محصول جانبی بر مصرف خوراک، قابلیت هضم مواد مغذی و تولید شیر در گاوهای شیرده پر تولید پرداخته است.مواد و روش‌ها: این آزمایش در ایستگاه تحقیقاتی لورک، دانشگاه صنعتی اصفهان، روی ۱۲ رأس گاو هلشتاین چند شکم زایش در قالب طرح مربع لاتین ۴×۴ با سه مربع، چهار دوره و چهار تیمار اجرا شد. تیمارها شامل: گروه شاهد، کنسانتره شامل 7/43 درصد دانه جو بدون افزودن خوراک گلوتن ذرت و تفاله چغندر، تیمار اول) ۱۲ درصد خوراک گلوتن ذرت جایگزین ۱۲ درصد دانه جو، تیمار دوم) ۱۲ درصد تفاله چغندرقند جایگزین ۱۲ درصد دانه جو در جیره و تیمار سوم) ترکیبی از ۶ درصد تفاله چغندر و ۶ درصد خوراک گلوتن ذرت به‌عنوان جایگزین ۱۲ درصد دانه بود. نسبت علوفه به کنسانتره در جیره‌های تغذیه‌شده در تمامی تیمارها ثابت و برابر با ۴۰ به ۶۰ درصد بود. داده‌ها با استفاده از رویه MIXED در نرم‌افزار SAS تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج جایگزینی دانه جو با ترکیبی از ۶ درصد خوراک گلوتن ذرت و ۶ درصد تفاله چغندرقند در جیره، مصرف ماده خشک، قابلیت هضم ماده آلی و پروتئین خام، تولید شیرخام، شیر تصحیح‌شده بر اساس چربی 5/3 درصد و شیر تصحیح‌شده بر اساس انرژی و تولید چربی، پروتئین، لاکتوز و مواد جامد بدون چربی شیر را نسبت به جیره شاهد به‌طور معنی‌داری افزایش داد. جیره حاوی ۱۲ درصد خوراک گلوتن ذرت نیز مصرف ماده خشک نسبت به جیره شاهد بهبود داد، اما کمتر از جیره ترکیبی بود. در مقابل، جیره حاوی ۱۲ درصد تفاله چغندرقند درصد پروتئین شیر را نسبت به جیره شاهد و جیره ترکیبی کاهش داد، اما درصد چربی شیر در هیچ‌یک از جیره‌ها تغییر معنی‌داری نداشت. نمره وضعیت بدنی، وزن بدن و ضخامت چربی پشتی تحت تأثیر جیره‌ها قرار نگرفتند.نتیجه‌گیری: جایگزینی دانه جو با ۶ درصد خوراک گلوتن ذرت و ۶ درصد تفاله چغندرقند در جیره گاوهای شیرده هلشتاین، مصرف ماده خشک، هضم مواد مغذی و عملکرد تولیدی را بهبود داد، بدون تأثیر منفی بر وضعیت بدنی دام داشته باشد. این یافته‌ها نشان‌دهنده کارایی بالای این منابع جایگزین در بهینه‌سازی جیره‌های گاوهای شیرده است. واژه‌های کلیدی: تفاله چغندرقند، تولید و ترکیبات شیر، خوراک گلوتن ذرت، دانه جو، گاو شیرده