فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: کیفیت و مقادیر آب مصرفی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر مصرف خوراک و رفاه فیزیولوژیکی دام می‌باشند که بازدهی خوراک دام را تحت تأثیر قرار می‌دهند. علی‌رغم اهمیت حیاتی آب، اطلاعات اندکی در مورد اثرات منابع یا کیفیت مختلف آب بر مصرف خوراک و عملکرد گاوهای شیری وجود دارد. این مطالعه فرض کرد که کاهش سختی آب از طریق روش اسمز معکوس احتمالاً بر عملکرد گاوهای شیری پرتولید تأثیر مثبت داشته باشد. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر کاهش سختی آب از طریق اسمز معکوس در مقایسه با آب چاه بر مصرف خوراک، تولید و ترکیب شیر و فراسنجه‌های خونی گاوهای شیری پرتولید بود. مواد و روش‌ها: تعداد 16 رأس گاو شکم دوم با میانگین روزهای شیردهی 2 ± 122 و میانگین تولید شیر 2/1 ± 44 کیلوگرم در روز به تیمارهای آزمایشی اختصاص یافتند. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار آب چاه با مجموع مواد جامد حل‌شده زیاد (1955 میلی‌گرم بر لیتر) و تیمار آب تصفیه‌شده به روش اسمز معکوس با مجموع مواد جامد حل‌شده کم (404 میلی‌گرم بر لیتر) بود. این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با 2 تیمار و 2 دوره آزمایشی اجرا گردید. آزمایش در طی دو دوره 28 روزه شامل 21 روز عادت‌پذیری و 7 روز نمونه‌گیری صورت گرفت. تمامی گاوهای حاضر در آزمایش از یک نوع جیره با میزان انرژی و پروتئین یکسان مصرف کردند. گاوها در جایگاه‌های انفرادی نگهداری شده و دسترسی آزاد به آب و خوراک داشتند. تجزیه آماری داده‌های حاصل از این پژوهش با استفاده از رویه Mixed در نرم‌افزار آماری (2002) SAS ورژن 1/9 انجام شد. مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون توکی انجام شد.یافته‌ها: pH آب چاه (75/7) نسبت به آب تصفیه‌شده (10/7) قلیایی‌تر بود و روش اسمز معکوس باعث کاهش pH گردید. هدایت الکتریکی آب چاه (dS/m 3/2) نسبت به آب تصفیه‌شده (dS/m 59/0) به‌طور معنی‌داری بالاتر بود. املاح معدنی (Ca, Mg, Na, Cl, HCO₃, SO₄) موجود در آب چاه به‌صورت معنی‌داری پس از تصفیه کاهش یافتند. مجموع مواد جامد حل شده (۱۹۵۵ میلی‌گرم بر لیتر) و غلظت نیترات 9/3 میلی‌گرم بر لیتر) آب چاه پس از تصفیه به ترتیب به ۴۰۴ و 84/0 میلی‌گرم بر لیتر رسید. گاوهای مصرف‌کننده آب چاه (۲۵ کیلوگرم در روز) نسبت به گروه تصفیه‌شده (79/23 کیلوگرم در روز) به‌طور معنی-داری ماده خشک بیشتری مصرف کردند، اما تفاوت معنی‌داری در تولید شیر خام بین دو گروه مشاهده نشد (59/41 در مقابل 30/41 کیلوگرم در روز، 79/0 =P). درصد چربی شیر در گاوهای مصرف‌کننده آب چاه (4۳/۳%) نسبت به آب تصفیه‌شده (72/3%) تمایل به کاهش داشت (06/0 =P)، اما درصد پروتئین، لاکتوز و تولید روزانه آنها تفاوت معنی‌داری نداشتند. کارایی تولید شیر در گاوهای مصرف‌کننده آب تصفیه‌شده به روش اسمز معکوس به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه مصرف‌کننده آب چاه بود. فراسنجه‌های خونی تحت تأثیر تیمار قرار نگرفت. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی تصفیه آب چاه با روش اسمز معکوس به‌طور معنی‌داری کیفیت آب را بهبود بخشید و آن را برای مصرف گاو شیری مناسب‌تر کرد. مصرف آب تصفیه‌شده توسط گاوهای شیری پرتولید تأثیری بر تولید شیر و فراسنجه‌های خونی نداشت، اما چربی شیر افزایش یافت و با کاهش مصرف خوراک منجر به بهبود راندمان تولید شیر گردید که بیانگر بهبود استفاده از مواد مغذی است.