اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر تاب‌آوری و خودتنظیمی نوجوانان با نارسایی توجه/ فزون کنشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران.

2 دانشیارگروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر، یزد،

doi
10.22034/ceciranj.2025.516278.1953
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی بر تاب آوری و خود تنظیمی نوجوانان با نارسایی توجه/ فزون کنشی بود. روش پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل نوجوانان با اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی بودند که در مراکز مشاوره شهرستان یزد در سال 1403 توسط روانسنج و روانشناس تشخیص رسمی گرفته بودند. تعداد 30 نفر از این نوجوانان (15 دختر و 15 پسر) با روش نمونه گیری در دسترس، به عنوان نمونه انتخاب شدند. نوجوانان به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. ابزار سنجش پرسشنامه‌های تاب آوری کانر و دیویدسون (CD‐RISC) و پرسشنامه راهبردهای خودتنظیمی عاطفی لارسن و پریزمایک (ASRSS) بود. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه ای برنامه مداخله ای اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی را دریافت کردند، در حالیکه گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند. تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط نرم افزار 23- SPSSو با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و تحلیل کواریانس انجام شد. نتایج نشان داد که برنامه مداخله ای اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی بر تاب آوری (01/0=P , 82/0=F)  و خودتنظیمی (01/0=P , 76/0=F) تأثیر معنادار داشت. یافته‌های پژوهش بیانگر این بودند که درمانگران می‌توانند با قرار دادن شناخت درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی در برنامه‌های آموزشی نوجوانان با اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی زمینه را برای بهبود تاب آوری و خودتنظیمی این نوجوانان فراهم سازند..