فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف : پروتئین یکی از مهم‌ترین و پرهزینه‌ترین مواد مغذی مورد استفاده برای نشخوارکنندگان است. با توجه به محدودیت‌های ایران در تولید دانه‌های روغنی و کنجاله‌های پروتئینی، تأمین نیاز پروتئینی دام با مشکلات بسیاری همراه است. کنجاله سویا بهترین کنجاله پروتئینی است که امروزه در خوراک دام و طیور استفاده می‌شود، اما قیمت آن در مقایسه با سایر کنجاله‌ها بیشتر است. کنجاله کاملینا نیز یکی از کنجاله‌های پروتئینی است که می‌تواند گزینه مناسبی برای جایگزینی کنجاله سویا در تغذیه دام باشد. لذا، این تحقیق به‌منظور بررسی اثر جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینا (تخمیر شده و تخمیر نشده) بر عملکرد رشد و برخی فراسنجه‌های تخمیر شکمبه‌ای بره‌های پرواری انجام شد. مواد و روش‌ها: آزمایش به صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار آزمایشی و هشت تکرار در هر تیمار (24 رأس بره) چهار تا حدود شش ماهه با میانگین وزن ٥±٥/٣٤ به مدت 80 روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل جیره شاهد (کنجاله سویا)، جیره حاوی کنجاله کاملینای تخمیر شده و کنجاله کاملینای تخمیر نشده بودند. برای تخمیر کاملینا از قارچ تریکودرما رسی (PTCC 5142) استفاده شد. آزمون تولید گاز 24 ساعته برای برآورد قابلیت هضم ماده آلی، انرژی متابولیسمی و بازده توده میکروبی انجام شد. در پایان آزمایش، برای اندازه‌گیری برخی فراسنجه‌های تخمیر شکمبه مانند pH، غلظت نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب و تعداد جمعیت تک یاخته‌ها، نمونه مایع شکمبه بره‌ها، از طریق سوند مری جمع آوری شد. در طول دوره آزمایش، مصرف خوراک روزانه، افزایش وزن روزانه بره‌ها و ضریب تبدیل خوراک اندازه‌گیری شد. هزینه صرف شده برای هر یک کیلوگرم افزایش وزن در طول دوره پروار بر اساس شاخص اقتصادی تعیین شد. داده‌ها با استفاده از رویه GLM نرم‌افزار آماری SAS (2005) تجزیه آماری شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینای تخمیری و غیر تخمیری تأثیر معنی‌داری بر فراسنجه‌های رشد و مصرف خوراک نداشت. همچنین، pH شکمبه، نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب فرار کل و جمعیت کل پروتوزوآ تحت تأثیر جایگزینی کنجاله‌ها قرار نگرفت، هرچند جمعیت انتودینینه در گروه‌های آزمایشی حاوی کنجاله کاملینا افزایش یافت (05/0>P). در بره‌های دریافت‌کننده کنجاله کاملینا (تخمیری و غیرتخمیری)، غلظت پروپیونات در شکمبه بیشتر و نسبت استات به پروپیونات کمتر از گروه شاهد بود (05/0>P). تفاوت آماری معنی‌داری در تولید گاز 24 ساعته بین تیمارهای آزمایشی مشاهده نشد. قابلیت هضم ماده آلی، انرژی متابولیسمی برآورد شده، عامل تفکیک و بازده توده میکروبی تفاوتی در گروه‌های مختلف آزمایشی نداشتند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینای تخمیری و غیر تخمیری اثرات نامطلوبی بر عملکرد رشد و ماده خشک مصرفی بره‌های پرواری نداشت و با توجه به نیار آبی کشت و قیمت کمتر می‌تواند به عنوان یک منبع پروتئینی مقرون به صرفه در جیره غذایی بره‌های پرواری مورد استفاده قرار گیرد.