شناخت احساسات دانشجو معلمان به کمک گفتمان مرزی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران، ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکدة علوم انسانی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران، ایران

4 استادگروه علوم تربیتی دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران

5 استاد گروه علوم تربیتی دانشکدة علوم انسانی دانشگاه تربیت دبیر شهیدرجایی تهران، ایران

doi
10.22034/jei.2024.382589.2560
چکیده

پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و با هدف شناخت احساسات و ارتباط آن با هویت دانشجومعلم و به‌کارگیری گفتمان مرزی در واکاوی و ارتقای احساسات مثبت انجام شده است. ازاین‌رو، 57 سند (در پاسخ به سؤال اول 24 سند، سؤال دوم 10 و سؤال سوم 22 سند) در بازة زمانی 1974 تا 2022 با روش سنتزپژوهی و تحلیل مضمون بررسی و کدهایی برای شناخت احساسات دانشجو شناسایی شد. این کدها عبارت‌اند از: تغییرات، روش‌های نمود احساسات، زمینه‌های شکل‌گیری و پیامدها برای تعریف و زمینة شناخت احساسات و کدهای ساخت هویت، نوع هویت و ارزیابی هویتی برای ارتباط آن با هویت دانشجومعلم. همچنین، با الهام از تئوری هاپمن احساسات مثبت و منفی دسته‌بندی شدند. درنهایت، با روش تحلیل و تفسیر توصیفی زمینة واکاوی احساسات دانشجومعلم با گفتمان مرزی بررسی شد. به‌منظور بررسی صحت و استحکام داده‌ها، دو کدگذار از طریق بازبینی و تأیید کدگذاری‌ها داده‌ها را ارزیابی کردند. همچنین، برای تأمین پایایی مطالعه از روش توافق میان دو ارزیاب استفاده شد. نتایج 80درصد توافق درون موضوعی را نشان داد. همچنین، برای سؤال پایانی از روش اعتباریابی سندلوسکی و باروسو استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بر شناخت زمینه‌های شکل‌گیری و نمود احساسات در هویت‌های چندگانه و ارزیابی هویت دانشجومعلم تأکید شده است؛ زیرا گاهی تجربه‌های احساسی معلمان همانند چتری عمل می‌کند که فرایند پنهان‌کردن و یا تقلیدسازی احساسات در زیر آن مخفی می‌شود؛ اما با درک ارتباط گفتمان مرزی و مؤلفه‌های آن می‌توان خود واقعی را درک و از عاریت یا پنهان‌سازی عواطف جلوگیری کرد. این مؤلفه‌ها عبارت‌اند از: 1. توجه به تعادل میان واقعیت‌ها و باورها در شناخت احساسات و هنجارهای حاکم؛ 2. درگیرسازی حس خود در باورپذیری و بروز احساسات با ایدئولوژی‌های موجود؛ 3. قبول پویایی هویت در تعامل میان هویت فردی و حرفه‌ای.