تحلیلی آینده‌پژوهانه بر پیشران‌های برنامة درسی دورة ابتدایی و دلالت‌های آن‌ها

نویسندگان

1 دکتری تخصصی برنامه‌ریزی درسی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار گروه مهندسی صنایع و آینده‌پژوهی، دانشکدة فنی و مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/jei.2024.390561.2603
چکیده

انقلاب صنعتی چهارم با خصوصیات منحصربه‌فردش شیوه‌های آموزش، یادگیری و تفکر ما را متحول خواهد کرد. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر، شناسایی نیروهای پیشران اثرگذار در برنامة درسی دورة ابتدایی و تحلیل دلالت‌های آن‌هاست. این پژوهش با رویکرد آینده‌پژوهی و با ترکیبی از روش‌های پویش محیطی، تحلیل محتوای کیفی و روش دلفی انجام شد. در این ‌حوزه، شش پیشران شناسایی شد: 1. رشد فناوری‌های دیجیتال و زیستی؛ 2. گفتمان کودکی و یادگیرنده‌محوری؛ 3. ساختار نظام آموزشی؛ 4. تغییر مفهوم و رویکرد به دانش؛ 5. جهانی‌سازی 6. وضعیت اقتصادی کشور. بر پایة نتایج این تحقیق، عمدة پیشران‌ها ناظر به روندهای جهانی‌اند که از فراگیری بیشتری برخوردارند. همچنین، تحلیل پیشران‌ها در به‌چالش‌کشیدن پیش‌فرض‌های برنامه‌ریزان و بازاندیشی دربارة الگو‌‌های نوین آموزش و یادگیری در جهان پیش‌رو اثر مهمی دارند. درنهایت، برخی پیشنهادها و راهبردها برای نهادینه‌شدن گفتمان آینده‌پژوهی در نظام آموزشی و بهره‌گیری از نتایج پژوهش حاضر ارائه شد.