فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه‌ی جامع دیوان، کهن‌ترین، مهم‌ترین و معتبرترین سند شناخته‌شده درباره‌ی حافظ شیرازی است. هدف از انجام این پژوهش، بازخوانی و تصحیح مجدد این سند، به کمک نسخه‌ا‌‌ی نویافته است. این نسخه که تا به‌امروز در دسترس حافظ‌شناسان نبوده، در سال 836 هـ. ق کتابت شده است و با شماره ثبتِ 1563/ 4613 در کتابخانه‌ی دانشگاه پنجاب لاهور نگهداری می‌شود. برای دستیابی به این هدف، نخست این نسخه، با سه دستنویس چاپ شده مقابله شده، سپس برخی از مهمترین برتری‌ها و مزیّت‌های آن بر نسخه‌های قبلی بیان گردیده است. دستاوردهای این تحقیق نشان می‌دهد که نسخه‌ی محفوظ در کتابخانه‌ی دانشگاه پنجاب لاهور، از یک‌طرف اولین و قدیمی‌ترین دستنویسی است که به‌صراحت، نام جامعِ مقدمه‌ی دیوان حافظ، محمد گل‌‌اندام، در آن ذکر شده است. از سوی دیگر، خلاف دیگر نسخه‌ها که در آن‌ها تاریخ وفات حافظ و ماده تاریخ، ناهمسان و مختلف است، در نسخه مذکور تاریخ وفات حافظ و ماده تاریخ یکسان، یعنی: دقیقاً سال 791 هـ. ق است. افزون‌بر این‌ها، به کمک این دستنویس، برخی از نقائص و نکات مبهم موجود در سایر نسخی که مقدمه جامع را دارند، برطرف می‌شود.