انطباق مسائل ریاضی منتشرشده پایۀ چهارم مطالعۀ تیمز 2019 با محتوا و مسائل کتاب‌های درسی ریاضی ایران و ژاپن

نویسندگان

1 دانشیار گروه ریاضی، دانشکدۀ علوم پایۀ دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

2 دبیر ریاضی آموزش‌وپرورش استان تهران، دانشجوی دکتری آموزش ریاضی، دانشکدۀ علوم پایه دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

doi
10.22034/jei.2024.381325.2550
چکیده

مطالعات بین‌المللی تطبیقی مانند تیمز با فراهم‌آوردن داده‌هایی از عملکرد آموزشی کشورهای مختلف، امکان بررسی و مقایسۀ میزان اثربخشی برنامه‌های درسی و کتاب‌های درسی کشورها را در‌اختیار قرار می‌دهند. ژاپن مانند ایران دارای یک برنامۀ ‌درسی ملی است؛ اما به‌دلیل اینکه در ادوار مختلفِ مطالعۀ تیمز در مقایسه با ایران عملکرد خیلی بهتری دارد، برای مقایسه با ایران انتخاب شد. هدف پژوهش حاضر، تطبیق ده مسئلۀ منتشرشدۀ تیمز 2019 با محتوا و مسائل کتاب‌های ریاضی پایه‌های اول تا چهارم ایران و ژاپن است. در این پژوهش، از نسخۀ انگلیسی کتاب‌‌های ژاپنی استفاده شده است. جامعۀ آماری را کتاب‌های درسی ریاضی پایه‌های اول تا چهارم ایران و ژاپن تشکیل می‌دهند. روش پژوهش نیز توصیفی ـ تحلیلی ـ تطبیقی بوده است. نتایج نشان دادند که شش مسئله از این ده مسئله، دارای نمونۀ مشابه در کتاب‌های درسی ایران هستند و کتاب‌های ریاضی بررسی‌شدۀ ژاپن دارای پنج مسئلۀ مشابه با این مسائل هستند. همچنین نتایج نشان دادند که فارغ از ارائه‌شدن یا نشدن محتوا و مسئلۀ مشابه در کتاب درسی، در همۀ مسائل، درصد پاسخ‌های درست دانش‌آموزان پایۀ چهارم ایرانی به‌جز مسئله با موضوع تقارن، به‌نسبت دانش‌آموزان ژاپنی پایین‌تر بود. دربارۀ حیطه‌های شناختی مختلف مسائل تیمز، فارغ از اینکه مسئلۀ مطرح‌شده دارای چه حیطۀ شناختی است، به‌جز مسئلۀ تقارن، عملکرد دانش‌آموزان ایرانی به‌نسبت همتایان ژاپنی پایین‌تر بود. متصدیان آموزش ریاضی می‌توانند از نتایج این پژوهش استفاده کنند.