اثربخشی تحریک جریان مستقیم فرا جمجمه‌ای بر حافظه کاری و شاخص‌های روان‌شناختی کودکان مبتلا به فلج مغزی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه توان‌بخشی شناختی، مؤسسه آموزش عالی علوم‌شناختی، تهران، ایران.

3 استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2025.470762.1897
چکیده

هدف این مطالعه بررسی اثربخشی تحریک جریان مستقیم فرا جمجمه‌ای (tDCS) بر حافظه کاری و شاخص‌های روان‌شناختی کودکان مبتلا به فلج (CP) مغزی بود. پژوهش حاضر از نوع کمی با رویکرد نیمه‌آزمایشی دوگروهی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. 24 کودک 7 تا 18  ساله مبتلا به فلج مغزی به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و tDCS یا آزمایش (هرگروه 12 نفر) جای دهی شده است. جهت ارزیابی‌ها از مقیاس ﭼﻨﺪﺑﻌﺪی اﺿﻄﺮاب ﻛﻮدﻛﺎن، اﻓﺴﺮدﮔﻲ ﻛﻮدﻛﺎن و پرسش‌نامه کارکردهای اجرایی بریف (BRIEF) استفاده شده است. یافته‌ها نشان داد متغیرهای اضطراب اجتماعی، اضطراب جدایی، اجتناب از آسیب، نشانه‌های جسمانی و نمره افسردگی پس‌آزمون گروه tDCS با پیش‌آزمون گروه tDCS، پیش‌آزمون گروه کنترل و پس‌آزمون گروه کنترل تفاوت معناداری دارد (001/0>P) و این در حالی است که پس‌آزمون گروه کنترل فقط با پس‌آزمون گروه tDCS تفاوت معناداری دارد. این نتایج نشانگر تفاوت معنادار میان دو گروه پیش‌وپس از دریافت مداخله tDCS  در متغیرهای اضطراب و افسردگی  است؛ اما متغیر حافظه کاری میان دو گروه تفاوت معناداری نداشته است (05/0 ≤ P). tDCS به‌عنوان یک مداخله امیدوارکننده در توان‌بخشی کودکان CP، به‌ویژه در تقویت توانایی‌های روان‌شناختی این کودکان ظاهر شده است که یک رویکردی جدید را با بهره‌گیری از قابلیت نروپلاسیتی مغز برای توان‌بخشی کودکان CP ارائه می‌دهد.