تدوین برنامه‌ آموزشی تمرین‌های شناختی تعاملی دستی- رایانه‌ای مبتنی بر رویکرد عصب روان‌شناختی و ارزیابی اثربخشی آن بر حافظه کاری کودکان با اختلال عصب‌تحولی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم تربیتی گرایش مدیریت آموزشی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران

2 دکتری تخصصی روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2025.509755.1943
چکیده

هدف از پژوهش حاضر طراحی و تدوین برنامه‌ آموزشی تمرین‌های شناختی تعاملی دستی- رایانه‌ای مبتنی بر رویکرد عصب‌روان‌شناختی و ارزیابی اثربخشی آن بر حافظه کاری کودکان با اختلال عصب‌تحولی بود. در این پژوهش تمرین‌های شناختی تعاملی دستی- رایانه‌ای با رویکرد عصب روان‌شناختی طراحی و روایی آن توسط متخصصان مورد تایید قرار گرفت. سپس با استفاده از طرح پژوهش شبه آزمایشی به صورت پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری‌ به ارزیابی اثربخشی برنامه در گروه نمونه پرداخته شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کودکان 7 تا 11 سال با اختلال عصب تحولی شهر تهران بود. گروه نمونه با استفاده از نمونه‌گیری در دسترس به صورت هدفمند انتخاب و بعد از گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، بسته تمرین‌های شناختی تعاملی دستی- رایانه‌ای با رویکرد عصب روان‌شناختی طی 30 جلسه 90 دقیقه‌ای به صورت شش بار در هفته در گروه آزمایش برگزار شد. گروه کنترل برنامه‌ای دریافت نکرد. گروه کنترل برنامه‌ای دریافت نکرد. سپس بعد از دو ماه پیگیری انجام شد. ابزار مورد استفاده خرده مقیاس حافظه وکسلر (۱۹۸۷) بود. داده‌های حاصل از پژوهش حاضر با استفاده از تحلیل‌ کوواریانس چند متغیری با اندازه‌گیری مکرر با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. تمرین‌های شناختی تعاملی دستی- رایانه‌ای با رویکرد عصب روان‌شناختی بر حافظه کاری کودکان (01/ P، اندازه اثر 35/0) با اختلال عصب تحولی مؤثر بوده است. علاوه بر آن اثربخشی تمرین‌های شناختی تعاملی دستی- رایانه‌ای با رویکرد عصب روان‌شناختی بر حافظه کاری کودکان با اختلال عصب تحولی پس از دو ماه نیز پایدار بوده است. تمرین‌های شناختی تعاملی دستی- رایانه‌ای با رویکرد عصب روان‌شناختی، حافظه کاری کودکان با اختلال عصب تحولی را افزایش می‌دهد.