تصحیح ابیاتی از خاقانی شروانی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه زنجان. زنجان. ایران

doi
10.22034/crtc.2022.344837.1010
چکیده

خاقانی از بزرگترین قصیده‌پردازان شعر فارسی است که به دلیل گستردگی معلومات و استفاده از آن در شعر، تصویرسازی‌های بی‌سابقه و ترکیب‌های غریب به دیرآشنایی توصیف شده است. برای تصحیح دیوان او سه تن از نام‌آوران عصر ما، یعنی علی عبدالرسولی، ضیاءالدین سجادی و میرجلال‌الدین کزازی زحمات فراوان متقبل شده‌اند. تصحیح سجادی به دلیل ارائة نسخه‌بدل‌های ابیات، بیشتر مورد توجه محافل دانشگاهی واقع شده، اما همچنان دو تصحیح دیگر نیز ارزش خود را حفظ کرده و کمک‌حال محققان شده‌اند. با وجود تلاش‌های ارزشمند این استادان و نیز پژوهندگان دیگری که ابیاتی از خاقانی را تصحیح کرده‌اند، هنوز در گوشه و کنار دیوان خاقانی، بیت‌هایی دیده می‌شود که با شکل فعلی خواننده را راضی نمی‌کنند و به نظر نمی‌رسد به صورت کنونی از زیر دست خاقانی بیرون آمده باشند. در مقالة حاضر، پنج بیت از این ابیات در قصاید خاقانی، مورد بازنگری مجدد قرار گرفته و کوشش شده است پس از تبیین نادرستی یا نارسائی آنها به شکل کنونی، پیشنهادهایی برای تصحیح آنها ارائه شود. از این ابیات، تصحیح یک بیت به شیوة قیاسی و تصحیح چهار بیت با استفاده از چاپ عبدالرسولی و نیز نسخه‌بدل‌های ثبت‌شده در تصحیح سجادی انجام شده است.

کلیدواژه‌ها