ابیاتی نویافته از غزلیات جمال‌الدین محمدبن عبدالرزاق اصفهانی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی. دانشگاه علامه طباطبایی. تهران. ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی. دانشگاه علامه طباطبایی. تهران. ایران.

doi
10.22034/crtc.2022.351179.1024
چکیده

جُنگ‌های ادبی منابعی هستند که می‌توانند در تصحیح اشعار شاعران راهگشا باشند. این مسئله زمانی اهمیت می‌یابد که از روزگار زندگی شاعر تا نخستین نسخه‌های تاریخ‌دار شعر او 400 – 500 سال فاصله باشد. در این میان اگر جُنگ شعری که تاریخ کتابت آن نزدیک به روزگار شاعر یا دست کم یکی دو سده پس از مرگ او باشد می‌تواند در تصحیح بیت‌ها تأثیرگذار باشد. ضمن آنکه ممکن است بیت‌هایی اضافه از نسخ موجود داشته باشد و این موضوع سبب می‌شود تا بحث ابیات نویافته مطرح شود. در میان جُنگ‌های خطی کهن، جُنگ خطی شماره 2051 ایاصوفیا از جمله آثاری است که پیشتر مورد استفاده دکتر غلامحسین یوسفی در تصحیح غزل‌های سعدی قرار گرفته است. از این رو، این جُنگ می‌تواند برای تصحیح غزل‌های جمال‌الدین محمدبن عبدالرزاق اصفهانی با سایر نسخ خطی و دیوان چاپی مقابله شود. در این مقاله، با رویکرد توصیفی- تحلیلی، به ویژگی‌های جنگ 2051 ایاصوفیا در ارتباط با اشعار جمال‌الدین محمد بن عبدالرزاق پرداخته‌ایم. سپس غزل‌های نویافته و بیت‌های نویافته در میان یا انتهای غزل‌های فعلی دیوان چاپی را بررسی کرده‌ایم.