فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش حاضر بازنمایی فرایند سنجش استعداد در هدایت تحصیلی دانش‌آموزان بود. رویکرد پژوهش کیفی و روش پژوهش از نوع داده‌بنیاد بود. به‌این‌منظور‌، دوازده نفر از متخصصان حوزۀ سنجش استعداد و هدایت تحصیلی دارای مدرک دکتری علوم‌تربیتی و روان‌شناسی با روش نمونه‌گیری هدفمند و با استفاده از مصاحبۀ عمیق مطالعه شدند. داده‌ها پس از جمع‌آوری و ثبت و کدگذاری، در قالب مقوله‌های اصلی دسته‌بندی شدند و ازطریق فنون کدگذاری کوربین و اشتراس، کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری گزینشی تحلیل شدند. براساس نتایج به‌دست‌آمده، سنجش استعداد به‌‌منزلۀ مقولۀ هسته‌ای انتخاب شد. شرایط علّی عبارت بود از: شناسایی ابعاد سنجش/ عوامل (فردی ـ اجتماعی و روانی) و مهارت‌ها و تجارب. بافت و موقعیت سنجش به‌‌منزلۀ شرایط زمینه‌ای و سنجش مستمر استعداد به‌‌منزلۀ شرایط واسطه‌ای انتخاب شدند. راهبردهای استفاده‌شده ابزارهای شناسایی بودند که عبارت بودند از: مشاهده، مصاحبه، نظر متخصصان، نظر معلمان، خوداظهاری، نظر اولیا، آزمون‌ها، سنجه‌های فیزیکی، سنجش موقعیتی، سنجش هم‌سالان و نمونه‌کارهای فرد. درنهایت، عملکرد موفقیت‌آمیز و احساس رضایتمندی پیامد این الگو معرفی شدند. با توجه‌ به اینکه سنجش استعداد یکی از عوامل مهم هدایت تحصیلی است و صرفاً با تأکید بر آزمون‌ها، شناخت دقیقی از افراد حاصل نمی‌کند، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران نظام آموزشی برای تقویت و بهسازی فرایند هدایت تحصیلی، استفاده از سنجش فرایندی، سنجش موقعیتی و ابزارهای متنوع را در دستور کار خود قرار دهند.