فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واگرایی اجتماعی مانعی برای مدیریت فرایند تولید و بازتولید سرمایۀ اجتماعی است. زیرا واگرایی اجتماعی زمینه‏های تعامل و برقراری ارتباط و بیشینه‏سازی کمّی و کیفی آن را از بین می‌برد و فرسایش سرمایۀ اجتماعی را به همراه می‏آورد. به همین علت، مدیریت سرمایۀ اجتماعی در گرو مدیریت عناصر و مؤلفه‌هایی است که به واگرایی اجتماعی دامن می‏زنند. بنیاد واگرایی اجتماعی بر عدم مدیریت تمایزهای اجتماعی نظیر تمایز‏های ملیتی و قومی، تمایز باورها و ارزش‏های ذهنی، تمایزات اقتصادی، و ... استوار است. در این تحقیق تلاش می‏شود با روش تحلیلی‌ـ توصیفی نقش تنوع‌ها و تمایزهای ملی و قومی در مدیریت سرمایۀ اجتماعی بررسی و به این پرسش پاسخ داده شود که «اصول مدیریت تمایزهای ملی و قومی در قرآن، که منجر به ارتقای سرمایۀ اجتماعی بشود، کدام است؟». به منظور پاسخ به این پرسش، ابتدا از جایگاه سنن ربوبی در تدبیر نظام اجتماعی انسان و به طور خاص سنت تفاوت ملی و قومی سخن رانده شده و سپس به اصول راهبردی قرآن برای مدیریت تفاوت‌های یادشده جهت جلوگیری از واگرایی اجتماعی پرداخته شده است. این اصول با عنایت به مؤلفه‌های شناختی و ارتباطی سرمایۀ اجتماعی صورت‌بندی شده است. اصل بازنمایی یگانگی هستی انسان‌ها به عنوان مؤلفۀ شناختی سرمایۀ اجتماعی، اصل «تعارف» به عنوان رویکرد ایجابی، و اصل «تقوای اجتماعی» به عنوان رویکرد سلبی برای مدیریت ارتباطات ملیت‌ها و قومیت‌های مختلف شناسایی شده است.