مقایسه اثربخشی بازی‌درمانی فلورتایم و برنامه سان‌رایز بر کارکرد تحولی خانواده در کودکان مبتلا به اختلال طیف خودمانده

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2025.488513.1919
چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی بازی­درمانی فلورتایم و برنامه سان­رایز برکارکرد تحولی خانواده در کودکان مبتلا به اختلال طیف خودمانده بود. پژوهش حاضر، شبه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کودکان مبتلا به اختلال طیفخودمانده شهر ساری در سال 1399 بودند. نمونه آماری در این پژوهش شامل 45 نفر کودکان مبتلا به اختلال طیفخودمانده (15 نفر برای گروه گواه (9 دختر و 6 پسر) و 15 نفر برای گروه آزمایش (بازی درمانی فلورتایم) (10 دختر و 5 پسر) ، 15 نفر برای گروه آزمایش (بازی درمانی برنامه سان رایز) (9 دختر و 6 پسر) که به شیوه نمونه­گیری در دسترس انتخاب و به صورت گمارش تصادفی در دو گروه جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده­ها پرسشنامه کارکرد تحولی خانواده گریسپن (2007) بود. نتایج نشان داد که هر دو مداخله تأثیرات مثبتی داشته‌اند، اما بازی‌درمانی فلورتایم به‌طور معناداری مؤثرتر بوده است. به‌طور خاص، در خرده‌مقیاس جذب در روابط انسانی، بازی‌درمانی فلورتایم با اختلاف میانگین 50/2 نسبت به برنامه سان‌رایز، و در خرده‌مقیاس ارتباط متقابل دوسویه با اختلاف میانگین 00/3، تأثیر بیشتری داشته است. همچنین، در خرده‌مقیاس حل مساله اجتماعی مشترک، این مداخله با اختلاف میانگین 80/1 نسبت به برنامه سان‌رایز، توانایی بالاتری در تقویت مهارت‌های حل مساله اجتماعی نشان داده است. این یافته‌ها تأکید می‌کند که بازی‌درمانی فلورتایم می‌تواند به بهبود کارکرد تحولی خانواده‌ها و کیفیت زندگی کودکان مبتلا به اختلال طیف خودمانده کمک کند و به عنوان مبنایی برای تحقیقات آینده و توسعه برنامه‌های درمانی جدید در این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.