اثربخشی درمان مبتنی بر طرحواره بر حرمت‌خود و تحمل پریشانی دانش‌آموزان با اختلال نارسایی‌توجه/بیش‌فعالی مبتلا به اضطراب اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 استاد گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

4 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2025.503026.1935
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر طرحواره بر حرمت‌خود و تحمل پریشانی دانش‌آموزان با اختلال نارسایی‌توجه/بیش‌فعالی مبتلا به اضطراب اجتماعی بود. روش پژوهش، شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دبیرستان‌های عادی و دولتی شهرستان یزد در سال تحصیلی 1402-1403 با اختلال نارسایی‌توجه/بیش‌فعالی مبتلا به اضطراب اجتماعی بودند. 20 شرکت‌کننده با روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه 10 نفری (آزمایش و گواه) گمارده شدند. ابزار این پژوهش شامل مقیاس درجه‌بندی نارسایی‌توجه/بیش‌فعالی سوانسون، نولان و پلهام، مقیاس اضطراب اجتماعی لاجرسا و لوپز، پرسش‌نامه حرمت‌خود کوپراسمیت و مقیاس تحمل پریشانی سیمونز و گاهر بود. برای گروه مداخله 10 جلسه 60 دقیقه‌ای برگزار شد و گروه گواه این مداخله را در زمان اجرای پژوهش دریافت نکردند. داده‌ها به روش تحلیل‌کوواریانس با نرم‌افزار SPSS-23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد درمان مبتنی بر طرحواره منجر به افزایش حرمت‌خود و تحمل پریشانی در دانش‌آموزان با اختلال نارسایی‌توجه/بیش‌فعالی مبتلا به اضطراب اجتماعی شده است و تفاوت معنی‌داری بین نمرات گروه آزمایش و گروه گواه وجود داشت (001/0P<). بنابراین درمانگران می‌توانند با گنجاندن درمان مبتنی بر طرحواره در برنامه‌های مداخله‌ای برای دانش‌آموزان با اختلال نارسایی‌توجه/بیش‌فعالی مبتلا به اضطراب اجتماعی، زمینه را برای بهبود حرمت‌خود و افزایش تحمل پریشانی آنها فراهم کنند.