راهکارهای نگهداشت سوادآموزان در فرایند سوادآموزی: یک مطالعة اکتشافی

نویسندگان

1 استاد گروه روش‌ها، برنامه‌ریزی آموزشی و درسی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران و استاد گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دکترای برنامة درسی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22034/jei.2024.355493.2425
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهکارهای نگهداشت سوادآموزان در فرایند سوادآموزی انجام شد. در این پژوهش از رویکرد ترکیبی استفاده شد، به این صورت که ابتدا با استفاده از رویکرد کیفی و مصاحبه‌های جمعی و فردی داده‌های کیفی جمع‌آوری شدند. سپس گام‌های کمّی پژوهش با استفاده از روش توصیفی و تحلیل عامل اکتشافی انجام شد. مشارکت‌کنندگان در مصاحبة جمعی، کارشناسان سوادآموزی ادارة کل استان همدان بودند و در مصاحبه‌های فردی 18 نفر از افراد موفق سوادآموزی و 5 نفر از افراد ترک تحصیل‌کننده مشارکت داشتند. در بخش کمی، ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسش‌نامة محقق‌ساختة مربوط به راهکارهای جذب و نگهداشت سوادآموزان بود و جامعة آماری پرسش‌نامة حاضر 230 نفر از کارشناسان و آموزش‌دهندگان سوادآموزی بودند که به‌صورت کل‌شماری انتخاب شدند. داده‌های کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون و داده‌های کمی نیز با استفاده از روش آمار توصیفی، آزمون T تک‌نمونه‌ای و تحلیل عامل اکتشافی تجزیه و تحلیل شدند. مطابق یافته‌های به‌دست‌آمده، با تلفیق نتایج مراحل کمی و کیفی می‌توان در زمینه‌های انگیزشی، خانوادگی، فرهنگی، تغییر شیوه‌های شناسایی و جذب سوادآموزان، اصلاح ساختار رسمی سوادآموزی، تقویت نقش سوادآموزان، تنوع‌دهی به شیوه‌های ارائة آموزش، تقویت مواد و منابع یادگیری، و بازنگری در شیوه‌های جذب آموزش‌دهندگان، راه‌هایی عملیاتی برای جذب و نگهداشت سوادآموزان ارائه کرد.