تاثیر آموزش شفقت به خود بر کاهش نشانههای اختلال نافرمانی مقابله ای در نوجوانان
نویسندگان
1 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
2 استاد گروه روان شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 استاد، گروه روان شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
4 دانش آموخته دکتری، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.22034/ceciranj.2025.477126.1902چکیده
نافرمانی مقابلهای یک اختلال شایع در دوران کودکی و نوجوانی است. افراد مبتلا به این اختلال با مشکلاتی در زمینه سلامت روانی، مهارتهای اجتماعی و هیجانی مواجه هستند. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش شفقت به خود بر کاهش نشانههای اختلال نافرمانی مقابلهای در نوجوانان، انجام شد. طرح پژوهش، نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون- پسآزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش، شامل تمامی دانشآموزان پسر دارای اختلال نافرمانی مقابلهای مشغول به تحصیل در مقطع متوسطه دوم شهرستان بویینزهرا در سال تحصیلی 1402-1401 بود. روش نمونهگیری از نوع هدفمند بود. حجم نمونه پژوهش بر اساس پژوهشهای آزمایشی انجام شده، شامل 30 نفر از جامعه مذکور بود، که به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر)، جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقهای، یک بار در هفته تحت آموزش گروهی قرار گرفتند، و گروه گواه هیچگونه آموزشی را دریافت نکردند. ابزار استفاده شده در این پژوهش، مصاحبه بالینی بر اساس معیارهای DSM-5، مقیاس درجهبندی اختلال نافرمانی مقابلهای هومرسون و همکاران (2006)، و بسته آموزشی شفقت به خود بر اساس کتاب درمان متمرکز بر شفقت (گیلبرت، 2010)، بود. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از تحلیل کوواریانس تکمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش شفقت به خود منجر به کاهش نشانههای اختلال نافرمانی مقابلهای در نوجوانان شده است. لذا با توجه به یافتهها، آموزش شفقت به خود با داشتن رویکردی دلسوزانه به زندگی، میتواند یک درمان کارآمد جهت کاهش رفتار مقابلهای در نوجوانان باشد. بر این اساس پیشنهاد میشود که جهت سلامت روانشناختی این نوجوانان، به نقش این مداخله توجه شود.