اثربخشی برنامه آموزش حل مسئله خانواده محور بر تعامل والدینی دانش‌آموزان کم‌توان یادگیری ویژه

نویسندگان

1 استاد گروه روان شناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 دانشجوی پسا دکتری، گروه روان شناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2025.516107.1950
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله حل مسئله خانواده محور بر تعامل والدینی دانش‌آموزان با کم‌توانی یادگیری ویژه انجام شد. این پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان کم‌توان یادگیری ویژه شهر کرمانشاه و والدین آن‌ها بودند که 44 دانش‌آموز کم‌توان یادگیری ویژه مراجعه کننده به مراکز جامع سنجش، آموزش، توانبخشی و مداخله بهنگام رشدی-تربیتی با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با انتساب تصادفی در دو گروه آزمایشی (22 نفر) و گواه (22 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش 15 جلسه 45 دقیقه ای در آموزش حل مسئله خانواده محور شرکت کردند و گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکردند. برای جمع­آوری داده‌ها از مقیاس تعامل والدینی (جرالد، 1994) استفاده گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل اندازه‌گیری مکرر انجام گردید. نتایج نشان داد، در گروه آزمایش، بین نمرات پیش‌آزمون- پس‌آزمون در زیر‌مقیاس‌های رضایت از فرزندپروری، ارتباط با فرزند، ارتباط والدکودک تفاوت معناداری و در زیرمقیاس ایجاد محدودیت، تفاوت معناداری مشاهده نگردید (001/0>P). هم‌چنین بین نمرات پس‌آزمون- پیگیری فقط در زیر مقیاس‌های رضایت از فرزندپروری، ارتباط با فرزند، ارتباط والدکودک تفاوت معنادار نبود که حکایت از ماندگاری اثر مداخله دارد. با توجه به اثربخشی مداخله حل مسئله خانواده ‌محور، کاربست این برنامه آموزشی موثر برای والدین دانش‌آموزان کم‌توان یادگیری ویژه ضروری به نظر می‌رسد