بررسی و مقایسه نتایج پارامتر ضریب بزرگنمایی خاک حاصل از تحلیل دینامیکی خطی و غیرخطی (مطالعه موردی: شهر ارومیه)
نویسندگان
1 دانشکده عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشکده عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 دانشکده عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
چکیده
مدارک مستند فراوانی براساس مطالعات دفتری و مشاهدات میدانی وجود دارد که نشان میدهند هنگام وقوع زلزله، محیط خاکی زیر سازهها و پدیده اندرکنش خاک و سازه، نیروهای لرزهای وارد به سازه را افزایش داده بهطوری که این افزایش، در موارد زیادی به خرابی و فروریزش سازهها منجر شده است. مشاهدات عینی زلزلههای گذشته، تجربیات و مدلسازیها نشان میدهند که شدت و محتوای فرکانسی امواج زلزله ثبت شده روی سطح زمین، تحت تأثیر رفتار غیرخطی خاک ساختگاه قرار دارد. اطلاع از شدت و چگونگی این تأثیر برای ارزیابی عملکرد لرزهای سازهها و شریانهای حیاتی ضروری است؛ ازاینرو در این پژوهش برای ارزیابی رفتار غیرخطی خاک، تحلیلهای دینامیکی خطی معادل و غیرخطی در حوزۀ زمان روی مدلهای یکبعدی از لایۀ خاک زیرسطحی با استفاده از اطلاعات گمانههای حفر شده در شهر ارومیه انجام و نتایج دو تحلیل با یکدیگر مقایسه شده است. در این تحلیلها، از یازده شتابنگاشت بهعنوان حرکت ورودی برای تحلیل استفاده شد. با مقایسه شتابهای طیفی در سطح زمین در دورهتناوبهای مختلف با مقادیر متناظر روی سنگ بستر لرزهای، ضریب بزرگنمایی شتاب طیفی در دورهتناوبهای مختلف ارائه شده است. نتایج نشان میدهد که در دورهتناوبهای 1/0 تا ۱ ثانیه، بیشترین مقدار بزرگنمایی و بیشترین تفاوت بین دو تحلیل وجود دارد. بهعلاوه، مقدار ضریب بزرگنمایی خاک بر اثر رخداد زلزلههایی با دوره بازگشت بزرگتر، بهعلت شدیدتر شدن رفتار غیرخطی خاک، کمتر است و این بزرگنماییها در دورهتناوبهای بیشتری رخ میدهند.
