اثربخشی برنامه آموزش کارکردهای اجرایی بر مهارتهای اجتماعی دانشآموزان آهستهگام
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تخصصی رشته روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
4 استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/ceciranj.2025.463645.1880چکیده
هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش کارکردهای اجرایی بر مهارت های اجتماعی دانش آموزان آهسته گام بود. روش مطالعه، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر تمامی دانش آموزان آهسته گام مدرسه استثنایی شهر بابک در سال تحصیلی 1402- 1403 بود. نمونه پژوهش با روش نمونه گیری در دسترس از کودکان واجد شرایط وارد مطالعه و در دو گروه آزمایش (15نفر) و کنترل (15نفر) به شیوه تصادفی گمارش شدند. هر30 نفر (15 نفر گروه کنترل و 15 نفر گروه آزمایش) از دانش آموزان آهسته گام با استفاده از مقیاس مهارت های اجتماعی گرشام و الیویت (SSRS) ارزیابی شدند. سپس، گروه آزمایش به صورت انفرادی و حضوری برنامه آموزشی کارکردهای اجرایی را در 16 جلسه 45 دقیقه ای به مدت 2 ماه و نیم (2 روز در هفته) دریافت کردند اما گروه کنترل در معرض برنامه آموزشی کارکردهای اجرایی قرار نگرفتند. داده ها با روش تحلیل کوواریانس تک متغیره و چندمتغیره با استفاده از نسخه 24 نرمافزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد که برنامه آموزش کارکردهای اجرایی بر مهارت های اجتماعی (63/0=۰۰۱/۰p<، 50/46F=) و خرده مقیاس های مهارت های اجتماعی مانند همکاری 46/0=، ۰۰۱/۰p<، 77/21F=)، جرأت ورزی (59/0=، ۰۰۱/۰p<، 14/36F=) و خودکنترلی (60/0=، ۰۰۱/۰p<، 78/38F=) تأثیر معناداری داشت. یافته های پژوهش حاضر بیانگر آن بودند که برنامه آموزشی کارکردهای اجرایی سبب بهبود مهارت های اجتماعی در دانش آموزان آهسته گام می شود. بنابراین، پیشنهاد می شود، در مدارس استثنایی درمانگران و مربیان با قرار دادن برنامه آموزشی کارکردهای اجرایی در برنامه آموزشی دانش آموزان آهسته گام زمینه را برای بهبود مهارت های اجتماعی این دانش آموزان فراهم سازند.