تبیین تربیت رسانه‌‏ای از منظر اندیشمندان پست‌‏مدرن با توجه به راهبردهای سند تحول بنیادین آموزش‌‏وپرورش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفۀ تعلیم‏وتربیت دانشگاه اصفهان

2 استادیار دانشکدۀ روان‏شناسی و علوم تربیتی دانشگاه اصفهان

3 دانشیار دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‏شناسی دانشگاه شیراز

4 استادیار دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‏شناسی دانشگاه اصفهان

doi
10.22034/jei.2023.368011.2487
چکیده

هدف پژوهش حاضر، تبیین موضع رسانه در سند تحول بنیادین آموزش‌‏وپرورش در راستای استخراج مضامین تربیت رسانه‌‏ای با تکیه‏‌بر تأملات ژان فرانسوا لیوتار و ژان بودریار در مقام دو تن از برجستگان پست‌‏مدرن است. با توجه به چالش‏‌های رسانۀ نوین، پست‏‌مدرنیسم به خوانش انتقادی امپریالیسم روشنگرانۀ مدرن، به‏‌طور عام و رسانۀ مدرن به‏‌طور خاص می‌‏پردازد. پارادایم پژوهش کیفی، روش جمع‌‏آوری داده‏‌ها اسنادی و روش تحلیل داده‌‏ها، تحلیل مضمون است. یافته‏‌های پژوهش حاکی از اهمیت توجه سند تحول به رسانۀ تربیتی و تربیت رسانه‌‏ای است. توجه به ‏جایگاه رکنی رسانه، هماهنگی و مشارکت تربیتی و تولید هدفمند در حوزۀ درون‌‏سازمانی، دسترسی و بهره‌‏گیری و مواجهۀ فعالانه با رسانه‏‌های نوین در حوزۀ برون‏‌سازمانی‏ آموزش‏‌وپرورش ازجمله راهبردهای ارائه‌‏شده هستند. در گام بعدی، دیدگاه لیوتار و بودریار براساس مؤلفه‏‌های گام اول، میزان و نوع دسترسی به دو دستۀ سازنده و مخرب تقسیم‌‏بندی شدند. نسبیت‏‌گرایی معرفتی، آشنایی با فنون اقناع، شگردهای تبلیغات و رویکرد انتقادی به پیام‏‌های رسانه‌‏ای در مواجهۀ فعالانه مطرح شدند. درنهایت از منظر تولید هدفمند، پلورالیسم فرهنگی و پذیرش تفاوت‏‌ها، پویایی درونی و سنخیت با نیازهای جامعه بررسی شدند. یافته‌‏های پژوهش نشان می‏‌دهند کاربست مضامین اندیشمندان پست‏‌مدرن در راستای تربیت رسانه‏‌ای، متناسب با معیارهای سند تحول بنیادین امری ممکن و لازم است.