تدوین الگوی ساختاری ترک‌تحصیل‌ براساس یادگیری خودراهبر و عملکرد خانواده با میانجیگری ذهن‌آگاهی در میان دانش‌آموزان دختر

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه، پژوهشکدة زنان، دانشگاه الزهرا، تهران، ‌ایران

2 استادیار گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه،پژوهشکدۀ زنان، ‌دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 دکتری روان‌شناسی تربیتی دانشگاه خوارزمی البرز، ایران

doi
10.22034/jei.2023.356607.2434
چکیده

از عوامل مؤثر در عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان توجه به یادگیری و آگاهی است. بنابراین، تأثیر ذهن‌آگاهی در یادگیری مهم است. هدف از این پژوهش، تدوین الگوی ذهن‌آگاهی براساس عملکرد خانواده و خودراهبری یادگیری با میانجیگری ترک‌تحصیل‌ دانش‌آموزان تهران است. روش پژوهش هم‌بستگی توصیفی و از نوع الگو‌یابی معادلات ساختاری به‌ویژه معادلات رگرسیون ساختاری (آمیخته‌ای از تحلیل مسیر و تحلیل عاملی) است. ‌جامعة آماری متشکل از دختران نوجوان 12 تا 18سالة تهران در سال 1399 در مقطع متوسطة (اول و دوم) است (۱۵۱۸۹۹۸=N). ‌روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای است. ابزار پژوهش عبارت‌اند از پرسش‌نامه‌های مقیاس محیط پویایی خانواده (2007)، سنجش خودراهبری در یادگیری دانش‌آموزان (2001)، پنج‌عاملی ذهن‌آگاهی (۲۰۰۶) و پرسش‌نامة ترک‌تحصیل‌ (۲۰۱۵). یافته‌های به‌دست‌آمده از پژوهش بیانگر آن است که ‌بین مؤلفه‌های محیط پویایی خانواده با ذهن‌آگاهی و خودراهبری یادگیری با ذهن‌آگاهی ‌و خودراهبری یادگیری با پویایی و محیط خانواده رابطة مثبت و معنی‌داری (0/001≥P) است. همچنین ‌بین پویایی محیط خانواده (۲۸۴/0-=r)، خودراهبری یادگیری (۳۵۹/0-=r) و ذهن‌آگاهی (۴۲۷/0-=r) رابطة منفی و معنی‌داری وجود دارد. هرچه محیط خانواده پویا و خودراهبری یادگیری و ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان بیشتر باشد احتمال ترک‌تحصیل‌ آنان کمتر است و برعکس.