واکاوی تجارب زیستة تحصیلی دانشجویان با آسیب بینایی دانشگاه تهران: مطالعة پدیدارشناسانه

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفه تعلیم وتربیت ،دانشکده روان شناسی وعلوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی دانشکده روان شناسی وعلوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه روان شناسی تربیتی و مشاوره دانشکده روان شناسی وعلوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2025.459467.1872
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تجربه زیسته تحصیلی دانشجویان با آسیب بینایی دانشگاه تهران بود. در این مطالعه از روش کیفی پدیدارشناسی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر را تمامی دانشجویان با آسیب بینایی شاغل به تحصیل در مقاطع مختلف دانشگاه تهران در سال 1402 تشکیل ‌داده اند. برای نمونه‌گیری از روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی و هدفمند استفاده شد. نمونه‌گیری تا مرحله اشباع نظری یافته ها ادامه یافت و در مجموع با ۱۸ نفر (‌8 مرد و 10 زن) از دانشجویان با آسیب بینایی که اعلام رضایت و آمادگی نمودند، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت. به ‌منظور تجزیه‌ و تحلیل یافته‌ها از روش کلایزی استفاده شد. تجزیه ‌و تحلیل یافته‌ها در خصوص تجربه زیسته تحصیلی دانشجویان با آسیب بینایی دانشگاه تهران، منجر به تولید ۴۳۸ کد شد که با تحلیل آنها، ۷ مضمون اصلی و 44 مضمون فرعی استخراج شد. مضامین اصلی شامل جامعه، آموزش و یادگیری، مشکلات و محدودیت‌ها، دانشگاه، خانواده، ویژگی‌های فردی و نگاه به آینده بود. نتایج بررسی نشان داد پدیده آسیب بینایی در محیط های آموزشی نیازمند شناخت بهینه در ابعاد مورد نظر این افراد است و کمک های از پیش تعیین شده بدون توجه به اداراک این افراد می تواند باعث تجربه احساسات منفی از سوی آنها باشد. و عملکرد آموزشی و تحصیلی این افراد را تحت الشعاع قرار دهد.