تحلیل محتوای کیفی جلوههای بصری کتاب درسی پایة هفتم «انگلیسی در مدرسه: دانه»
نویسندگان
1 استادیار گروه پژوهشی آموزش علوم انسانی، پژوهشکدة برنامهریزی درسی و نوآوریهای آموزشی، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران
2 رئیس گروه هنر، دفتر برنامهریزی و تألیف کتب درسی فنیوحرفهای و کاردانش، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران
3 استادیار دانشکدۀ هنر، دانشگاه علم و هنر یزد، ایران
doi
10.22034/jei.2023.384997.2576چکیده
پژوهش حـاضر، دربـارة تحلیل محـتوای کـیفی جلوههای بصری در کتاب دانشآموز انگلیسی درمدرسه: دانه پایة هفتم است. این کتاب از بستة آموزشی «انگلیسی در مدرسه: دانه» است که یک بستة آموزشی برونسپاریشده در راستای موضوع چندتألیفی سند تحول بنیادین آموزشوپرورش است. رویکرد پژوهش کیفی است و از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. ابتدا براساس مبانی نظری زیباشناختی و مصوبههای سند برنامة درسی ملی و همچنین دو سیاهۀ یزدانمهر و شوقی (2014) و رحیمینژاد (1393) مؤلفههای مدنظر استخراج شد و متخصصان موضوعی اعتبار و روایی مؤلفهها را بررسی کردند. مؤلفههای پژوهش عبارتاند از: آرایش ظاهری، طراحی جلد، تایپوگرافی، جلوههای هنری، صفحهآرایی و عناصر فرهنگی. نمونة تحقیق شامل کلیة جلوههای بصری کتاب دانشآموز است و دوازده متخصص موضوعی با این پژوهش همکاری کردند. محتوای کتاب دانشآموز براساس مؤلفههای اعتباربخشیشده تحلیل شد. یافتهها نشان دادند مهمترین نقاط ضعف این کتاب عبارتاند از: ضعف در زاویة دید و ترکیببندی عکسها، انتخاب نادرست برخی از روشهای تصویرسازی ویژة بزرگسالان. همچنین مهمترین نقطهقوت کتاب صفحهآرایی نسبتاً مناسب است. بنابراین، لازم است دوباره تصویرها با توجه به ویژگیهای دانشآموز پایة هفتم و با زاویة دید مناسب، ترکیببندی ساده و همراه با نقطۀ تأکید عکاسی شوند و برای تصویرسازیها از روشی پیروی شود که در عین سادگی خطوط، رنگهای تخت و بدون حجمپردازی داشته باشند.
