طراحی الگوی توسعة حرفه‏ای معلمان برای ایفای نقش رهبری در مدارس ابتدایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22034/jei.2023.376135.2513
چکیده

هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی توسعة حرفه‌ای معلمان برای ایفای نقش رهبری در مدارس ابتدایی است. جامعة پژوهش را خبرگان علمی دانشگاه‌ها و مدیران و معلمان مدارس استان گیلان تشکیل می‌دهند. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع گلوله برفی با دوازده نفر از اعضای جامعة پژوهش مصاحبة نیمه‌ساختاریافته انجام شد. سپس با استفاده از روش تحلیل مضمون متن مصاحبه‏ها تحلیل شدند. در این پژوهش، به‌منظور اعتمادپذیرساختن یافته‌ها فرایند کدگذاری، تحلیل، نمایش نوشتاری و دیداری داده‌ها منظم و دقیق توصیف شدند. همچنین به‌منظور اعتبارسنجیِ الگوی پژوهش از روش دلفی و برای تحلیل نتایج از آزمون دوجمله‌ای استفاده شد. نتایج بخش کیفی نشان می‌دهد برای جلوگیری از هدررفتن نیرو و سرمایة معلمان انتظار می‌رود معلم‌ها در چهار بعد شخصیتی توانایی‌های خود را ارتقا دهند: توانایی مدیریتی (شش مؤلفه)؛ چشم‌انداز توسعه‌ای (چهار مؤلفه)؛ تشریک‌مساعی (پنج مؤلفه) و تأثیرگذاری و نفوذ (ده مؤلفه). همچنین از مدارس انتظار می‌رود در بعد زمینه‌سازی رشد و توسعة حرفه‌ای معلمان (چهار مؤلفه) تلاش کنند. علاوه‌براین، نتایج اعتبارسنجی الگوی پژوهش نشان‌دهندۀ اعتبار کافی این الگوست. در مقابل دو مؤلفة «ایجاد محیطی انتقادپذیر و منتقد» و «ایفای نقش منتورینگ» اعتبار کافی نداشتند.