فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله پژوهشی است دربارۀ گونۀ زبانی موسوم به «دَریِ زرتشتی» («گویش بهدینی») که دو گونۀ کرمانی و یزدی دارد. گونۀ کرمانی این زبان را اکنون باید زبانی منقرض­شده به شمار آورد؛ اما گونۀ یزدی آن در شهر یزد و شماری از آبادی­های استان یزد گویشور دارد. هدف اصلی مقاله بررسی وضعیت کنونی دری زرتشتی، تعیین سطح درخطربودگی و عامل‌­های اثرگذار بر این گونۀ زبانی است. داده‌های پژوهش برآمده از گونه­‌ای از دَری زرتشتی است که در «روستای مبارکۀ» شهرستان تفت استان یزد بدان گفتگو می­‌شود. از دید روش­‌شناسی، این پژوهش اِستقرایی، و از دید روش، مبتنی بر مصاحبه و توصیف و تحلیل است. این پژوهش نشان می‌­دهد که در دسته‌­های واژگانی گوناگون گونۀ زبانی بررسی­‌شده در این پژوهش، تنوع­‌هایی دیده می‌­شود که می­‌توان آنها را گواه دگرگونی‌های زبانی دانست که این گونۀ زبانی را در راستای هَم­سانی با زبان فارسی به پیش می­‌راند. شمار اندک گویشوران، مهاجرت و گریزناپذیری تماس با جامعۀ زبانیِ پُرگویشورتر فارسی­‌زبان، دَری زرتشتی را آسیب‌­پذیر کرده و در سراشیب نیستی قرار داده است.