مقایسه اثربخشی برنامه آموزشی حافظه فعال و درمان فراتشخیصی یکپارچه بر تعامل والد- کودک: یک مطالعه کودک‌محور

نویسندگان

1 گروه روانشناسی پردیس علوم و تحقیقات فارس دانشگاه آزاد اسلامی فارس ایران.گروه روانشناسی واحد شیراز دانشگاه ازاد اسلامی شیراز ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

4 استادیار، گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2024.421821.1811
چکیده

این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی برنامه آموزشی حافظه فعال و درمان فراتشخیصی یکپارچه بر تعامل والد- کودک در کودکان مبتلا به اختلال نقص‌توجه- بیش‌فعالی انجام گرفت. روش مطالعه، نیمه‌‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون- پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان 7 تا 10 سال دارای اختلال نقص توجه- بیش فعالی به همراه مادران‌شان بود که در سال 1401 به مرکز مشاوره عسل شهر تهران مراجعه کرده بود. از بین آنها تعداد 45 مادر و کودک مبتلا به اختلال بر اساس ملاک‌های ورود و به شیوه نمونه-گیری هدفمند انتخاب شده و به صورت تصادفی در سه گروه (15 نفری) برنامه آموزشی حافظه فعال، درمان‌ فراتشخیصی و گروه کنترل گمارده شدند. مداخلات برنامه آموزشی حافظه فعال و درمان فراتشخیصی یکپارچه همزمان برای هر کودک و مادر در 12 جلسه 45 دقیقه-ای اجرا شد و گروه کنترل در فهرست انتظار قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه بررسی رابطه والد- فرزند (PCRS) بود. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS23 تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین تعامل والد- کودک گروه-های آزمایش و گروه کنترل تفاوت معنی‌دار وجود داشت؛ و مداخلات برنامه آموزشی حافظه فعال و درمان فراتشخیصی یکپارچه باعث افزایش تعامل والد- کودک کودکان با اختلال نقص‌توجه- بیش‌فعالی شده و تاثیر این مداخلات درمانی در مرحله پیگیری نیز پایدار بوده است (05/0P<). همچنین، نتایج آزمون تعقیبی بن‌فرنی حاکی از آن بود که میزان اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه بر تعامل والد- کودک بیشتر از برنامه آموزشی حافظه فعال بود (05/0P<).